U.S. envoy: Myanmar deaths may top 100,000

A girl drinks water from a container as her homeless family eat donated food in the outskirts of Yangon on May 7. Flooded villages are seen in this aerial view near an airport in Yangon, May 5, 2008, after Cyclone Nargis slammed into Myanmar's main city on Saturday, ripping off roofs, felling trees and raising fears of major casualties.(Xinhua/Reuters Photo)Photo Gallery>>>

A senior U.S. diplomat in Myanmar said the death toll in cyclone Nargis that swept Myanmar's five divisions and states may exceed 100,000, according to media reports Thursday.
"The information we are receiving indicates over 100,000 deaths," said Shari Villarosa, the U.S. charge d'affaires in Yangon, "I think most of the damage was caused by these 12-foot storm surges."
The death toll is about 23,000 according to the Myanmar state radio by Wednesday night, and the number of missing has risen to 42,119. But Villarosa said 70,000 people are missing in the Irrawaddy Delta, which has a population of nearly 6 million people.
Villarosa said the U.S. figure is based on data from an international non-governmental organization, without naming the group.
"I can only assume that the longer the delay, the more victims that are created," she said.

Related:

Backgrounder: Chronology of major global cyclones

BEIJING, May 6 (Xinhua) -- A devastating cyclone that struck Myanmar last Friday and Saturday has killed at least 15,000 people and left 3,000 missing, and the death toll may continue to rise, Myanmar's national television station reported Monday. Full story

Relief work for cyclone victims underway in Myanmar

YANGON, May 7 (Xinhua) -- Relief work for cyclone victims are urgently underway in Myanmar's cyclone-hit regions with the government, non-governmental organizations and individuals being engaged in striving for the reconstruction of infrastructures destroyed in a recent deadly cyclone storm and rendering assistance to the victims. Full Story

UN chief concerned about "continuing tragedy" in Myanmar

UNITED NATIONS, May 7 (Xinhua) -- UN Secretary-General Ban Ki-moon expressed deep concern on Wednesday about the "continuing tragedy" in Myanmar, where over 22,000 people have been killed by Cyclone Nargis. Full Story

UN to allocate 10 mln USD for cyclone-hit Myanmar

UNITED NATIONS, May 7 (Xinhua) -- The United Nations announced Wednesday that it will allocate a minimum of 10 million U.S. dollars from the Central Emergency Response Fund (CERF) for Myanmar, where a cyclone has killed at least 22,000 people. Full Story

Int'l flights to resume in Myanmar

YANGON, May 4 (Xinhua) -- All international and domestic flights through Myanmar's Yangon International Airport will resume on Monday, the State Radio reported in a night broadcast on Sunday. Full Story

Chinese FM condoles over Myanmar cyclone disaster

BEIJING, May 4 (Xinhua) -- Chinese Foreign Minister Yang Jiechion Sunday sent a message of condolences to his Myanmar counterpart U Nyan Win over the weekend cyclone disaster. Full Story

Daily life partly resumes in cyclone-hit Myanmar former capital

YANGON, May 4 (Xinhua) -- A minor part of the daily life started to resume in Myanmar's former capital of Yangon Sunday, the first day in the aftermath of the deadly cyclone Nargis strike the country for 10 hours from Saturday night to Saturday noon. Full Story

Mother poisons 2 babies, commits suicide for dowry

A young Bangladeshi mother and her 45-day-old daughter died while her another minor daughter fell sick, as she took poison herself after feeding it to them, the leading newspaper The Independent reported Saturday.
The daily quoted the family members of the suicider Champa Begum as saying the reason behind the tragedy is dowry.
According to the family members, Champa married Nurul Islam eight years ago. Since then, Nurul had been torturing her, demanding dowry from Champa's father.
On Thursday evening, after being severely beaten up, Champa first fed her two little children pesticide and then she took it herself.
Demanding dowry from the bride's family is still very common in some rural areas in Bangladesh. Many wives are tortured even killed by husbands for not paying dowry in these areas.

Austria: girl raped, locked for 24 years by father

Austrian police on Sunday arrested a 73-year-old man accused of imprisoning his daughter in a windowless basement for 24 years, abusing her and fathering seven children with her, according to local police Monday.
The woman, identified as 42-year-old Elisabeth Fritzl, told investigators her father, Josef, put her to sleep with an anaesthetic on August 28, 1984, handcuffing her in a locked basement.
Officially, she was declared a missing person, with Interpol opening an investigation.
Elisabeth Fritzl told detectives she was "regularly abused" by her father. Elisabeth gave birth to seven children during her ordeal.
Josef's wife Rosemarie had been unaware of what happened to her daughter and it was assumed Elisabeth had disappeared voluntarily when her parents received a letter from her saying they should not search for her.
Miss F told police that she gave birth to twins in 1996, but one died days later because it was not properly cared for. Police said her father took the corpse and burned it.
Three of the younger children were brought up by Josef and his wife after they were left at the building, the first child accompanied by a note from Elisabeth saying she was unable to care for the baby herself.
Three others, including the two eldest aged 18 and 19, and the youngest, aged 5, had been locked up in the basement with their mother since birth.
The case only came to light when the oldest child became seriously ill and was taken to hospital in Amstetten. Josef said that child had also been left unconscious on his doorstep, according to media reports.
Authorities in Amstetten, 130 km (80 miles) west of Vienna, were still piecing together details of the case.
"We are faced with a crime that is incomprehensible," Interior Minister Guenther Platter said on Austrian television. "Everything that has happened here goes beyond one's imagination".
Rosemarie, as well as Elisabeth and her children were receiving psychological counselling. DNA samples of all those involved were taken and would be analysed, police said.

Potassium-rich foods may help woman have boy

A pregnant model showcases a costume during a maternity fashion show, organized by a company that caters to pregnant women, in New Delhi April 12, 2008.(Xinhua/Reuters Photo)Photo Gallery>>>

A research shows that having a hearty appetite, eating potassium-rich foods including bananas, and not skipping breakfast all seem to raise the odds of having a boy, media reported Friday.
The British research is billed as the first in humans to show a link between a woman's diet and whether she has a boy or girl.
University of Exeter researcher Fiona Mathews, the study's lead author, said the findings also fit with fertility research showing that male embryos aren't likely to survive in lab cultures with low sugar levels. Skipping meals can result in low blood sugar levels.
The research involved about 700 first-time pregnant women in the United Kingdom who didn't know the sex of their fetuses. They were asked about their eating habits in the year before getting pregnant.
Among women with the highest calorie intake before pregnancy (but still within a normal, healthy range), 56 percent had boys, versus 45 percent of the women with the lowest calorie intake.
Women who ate at least one bowl of breakfast cereal daily were 87 percent more likely to have boys than those who ate no more than one bowlful per week. Cereal is a typical breakfast in Britain and in the study, eating very little cereal was considered a possible sign of skipping breakfast, Mathews said.
Compared with the women who had girls, those who had boys ate an additional 300 milligrams of potassium daily on average, "which links quite nicely with the old wives' tale that if you eat bananas you'll have a boy," Mathews said.

Related Stories:
Woman pregnant with twins shot in stomach, all 3 OK
Pregnant Spanish defence minister makes brief visit to Afghanistan
Ashlee Simpson pregnant days after engaged
Rare case of pregnant woman chromosome aberration reported

Congo cops arrest 13 alleged penis thieves

In an effort to avoid possible bloodshed, Congo police have arrested 13 suspected sorcerers accused of using black magic to shrink or steal men's penises.
The arrests came after a wave of panic and attempted lynchings prompted by the alleged witchcraft. A decade ago in Ghana, 12 suspected penis snatchers were beaten to death by angry mobs.
"You just have to be accused of that, and people come after you. We've had a number of attempted lynchings. ... You see them covered in marks after being beaten," Kinshasa's police chief, Jean-Dieudonne Oleko, told Reuters on Tuesday.
Stories of so-called penis pilfering are not uncommon in West Africa, where belief in traditional religions and witchcraft remains widespread and where ritual killings to obtain blood or body parts still occur.
Rumors of penis theft began circulating last week in Kinshasa, Democratic Republic of Congo's sprawling capital of some 8 million inhabitants. They quickly dominated radio call-in shows, with listeners advised to beware of fellow passengers in communal taxis wearing gold rings.
Purported victims, 14 of whom were also detained by police, claimed that sorcerers simply touched them to make their genitals shrink or disappear, in what some residents said was an attempt to extort cash with the promise of a cure.
"I'm tempted to say it's one huge joke," Oleko said. "But when you try to tell the victims that their penises are still there, they tell you that it's become tiny or that they've become impotent. To that I tell them, 'How do you know if you haven't gone home and tried it?'"

Actor Wesley Snipes sentenced to 3 years in prison

Actor Wesley Snipes pumps his fists to his fans while leaving the federal court house in Ocala, Florida April 24, 2008. Snipes was sentenced to three years in prison on Thursday for failing to file his federal income tax returns. The sentenced was the maximum under the law, which U.S. prosecutors had recommended for the star of the "Blade" movie series. He was found guilty in February of failing to file tax returns for 1999-2001. (Xinhua/Reuters Photo)Photo Gallery>>>

Ralated:

Prosecutors: Wesley Snipes deserves 3 years in jail
BEIJING, April 16 (Xinhuanet) -- "Blade" star Wesley Snipes should serve a maximum three-years prison term and be fined 5 million U.S. dollars over tax evasion charges, U.S. prosecutors said.
In court papers filed on Monday but made public Tuesday, U.S. Attorney Robert O'Neill said Snipes deserved the harshest sentence due to years of "brazen defiance" and "insidious concealment." Full story

လီကြမ္ယူးႏွင္႔ သူ၏ႏိုင္ငံေရးအၿမင္

ေဖျမင့္
လီကြမ္ယူး(Lee Kuan Yew) ကုိ စင္ကာပူႏုိင္ငံတည္ေထာင္သူႀကီး၊ စင္ကာပူ၏ဖခင္ႀကီး (founding father)ဟူ၍ ေခၚေဝၚေလ့ရွိၾကသည္။ စင္ကာပူသာမက ယေန႔ အေရွ႕အာရွႏုိင္ငံ အမ်ားအျပား ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေအာင္ ထူေထာင္ရာ၌ပင္ လီကြမ္ယူးႏွင့္ သူ၏အေတြးအျမင္၊ အယူအဆမ်ားသည္ အေရးပါေသာ အေထာက္အပံ့တစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္ဟူ၍ ဆုိၾကသည္။ Time မဂၢဇင္း (၂ဝဝ၅ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ ၁၂)မွ ေဆာင္းပါးရွင္ Simon Elegant ႏွင့္ Michael Elliott တုိ႔ကမူ လီကြမ္ယူးအား ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာ သူမႀကဳံဖူး၊ မေတြ႕ဖူးတာ ဘာမွမရွိဟု ဆုိရေလာက္ေအာင္ ေနာေက်ေနသူတစ္ဦးအျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္။
လီယြမ္ယူးကုိ ၁၉၂၃ခုႏွစ္က စင္ကာပူမွာေမြးသည္။ သူ႔မိဘမ်ားမွာ ၁၉ ရာစုႏွစ္ကတည္းက စင္ကာပူမွာ အေျခခ်ၿပီး ႀကီးပြားခ်မ္းသာခဲ့သည့္ တ႐ုတ္မ်ဳိးႏြယ္မွ ဆင္းသက္လာသူမ်ားျဖစ္ၿပီး အဂၤလိပ္စကားေျပာၾကသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ လီကြမ္ယူးငယ္စဥ္က အဂၤလိပ္စာ၊ အဂၤလိပ္စကားကုိ အရင္တတ္ခဲ့ၿပီး၊ ေနာက္ပုိင္း ႏုိင္ငံေရးနယ္ထဲ ဝင္မည္ဆုိေတာ့မွ တ႐ုတ္ဘာသာစကားကုိ ေက်ညက္ေအာင္ေလ့လာသည္။ မေလးဘာသာ၊ တမီလ္ဘာသာမ်ားကိုလည္း ကြၽမ္းက်င္ေအာင္ သင္ယူခဲ့သည္။
စင္ကာပူမွာ အရင္ေက်ာင္းေနၿပီး ၎ေနာက္တြင္ အဂၤလန္ရွိ ကိန္းဗရစ္ခ်္တကၠသိုလ္၌ ဥပေဒပညာသင္ယူသည္။ သူ႔အတန္းမွာ နံပါတ္(၁) ျဖစ္ခဲ့သည္။ အဂၤလန္မွာ ေရွ႕ေနႀကီးတစ္ဦးအျဖစ္ လုပ္ကုိင္ခြင့္ရေသာ္လည္း ဆက္မေနဘဲ စင္ကာပူသုိ႔ျပန္ခဲ့သည္။
အဂၤလန္မွာရွိစဥ္ ဆုိရွယ္လစ္ဝါဒီတစ္ေယာက္ျဖစ္ခဲ့၍ စင္ကာပူျပန္ေရာက္ေသာအခါ အလုပ္သမားသမဂၢမ်ားအတြက္ ဥပေဒအႀကံေပးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သည္။ ထုိ႔ေနာက္တြင္ ျပည္သူ႔လႈပ္ရွားမႈပါတီ (People's Action Party) (PAP) ကိုထူေထာင္ၿပီး ၎၏ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သည္။ ထုိစဥ္က PAPတြင္ ကြန္ျမဴနစ္မ်ားပါဝင္ခဲ့သည္။ တည္ေထာင္စကာလ လိုအပ္ခ်က္အရ လက္ဝဲသမားတုိ႔၏အားကုိ သူစုစည္းရယူခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ေနာက္ႏွစ္အတန္ၾကာသည့္အခါ ကြန္ျမဴနစ္ဆုိရွယ္လစ္အုပ္စုမ်ား ခြဲထြက္သြားၾကသည္။ လီကြမ္ယူးက ဝါဒသေဘာတရား (ideology)ထက္ လက္ေတြ႕ႏုိင္ငံ ေရးကုိ ပုိ၍အေလးထားေၾကာင္း စတင္ျပသလုိက္ေသာသေဘာပင္။
ၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္ခံ စင္ကာပူသည္ ၁၉၅၉ခုႏွစ္တြင္ ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ျဖစ္လာသည္။ ဖြဲ႕စည္းပုံအသစ္ႏွင့္ က်င္းပေသာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ လီကြမ္ယူး၏ PAP ပါတီက အျပတ္အသတ္အႏုိင္ရသည္။ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္တြင္ စင္ကာပူသည္ မေလးရွားဖက္ဒေရးရွင္းသုိ႔ ဝင္ေရာက္ပူးေပါင္းခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ တ႐ုတ္ႏွင့္မေလးရွားတုိ႔အၾကား လူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားသျဖင့္ ၁၉၆၅ခုႏွစ္တြင္ ျပန္၍ခြဲထြက္ကာ သီးျခားရပ္တည္ခဲ့သည္။
သီးျခားစင္ကာပူတြင္ အေရးႀကီးဆုံးျပႆနာသည္ နယ္ေျမေရာ၊ လူဦးေရပါ ႀကီးမားသာလြန္သည့္ ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား ေသးငယ္ေသာ ကြၽန္းႏုိင္ငံကေလးအေနႏွင့္ တည္တ့ံရွင္သန္ႏုိင္ေရးျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အစတြင္ ၿဗိတိသွ်ဓနသဟာယ၏ စစ္အင္အားအရိပ္ကုိ ဆက္လက္ခုိလႈံေနရင္း တစ္ဖက္က တုိင္းျပည္စီးပြား ေတာင့္တင္းေအာင္ ႀကိဳးစားသည္။ ၁၉၆၅ခုႏွစ္ စင္ကာပူတြင္ တ႐ုတ္လူမ်ဳိးအမ်ားစုပါဝင္ေသာ ႏုိင္ငံသားမ်ားႏွင့္ အေရးပါေသာ ႏုိင္ငံတကာ ေရေၾကာင္းလမ္းမေပၚမွာ တည္ရွိေနသည့္ သေဘၤာဆိပ္တစ္ခုမွအပ သယံဇာတဟူ၍လုံးဝမရွိ။ စက္မႈလုပ္ငန္းလည္း မည္မည္ရရမရွိေသး။ လူအမ်ားစုက လက္လုပ္လက္စားမွ်သာျဖစ္ၿပီး လူေနအိမ္ဆုိသည္ကလည္း ေအာက္ထပ္တြင္ ေဈးေရာင္းသည့္ တုိက္ခံအိမ္မ်ားႏွင့္ ဝါး၊ ႀကိမ္တုိ႔ျဖင့္ေဆာက္ထားသည့္ အေရွ႕တုိင္း ေက်းလက္ေတာရြာ အိမ္ငယ္မ်ားသာ အမ်ားစုျဖစ္သည္။ အဲသည္စင္ကာပူကုိ စက္မႈကုန္ေခ်ာမ်ား ထုတ္လုပ္တင္ပုိ႔ႏုိင္သည့္ စက္မႈႏုိင္ငံျဖစ္ေအာင္ ထူေထာင္သည္။ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကုိ အားေပးသည္။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ အလုပ္သမား သမဂၢမ်ားၾကား ျပႆနာမပြားရေအာင္ ထိန္းသိမ္းညႇိႏႈိင္းေပးသည္။ က်န္းမာေရးႏွင့္ အျခားလူမႈဖူလုံေရးကိစၥမ်ား အဆင့္ျမင့္ေကာင္းမြန္ေအာင္ ႀကိဳးစားသည္။ တစ္ဖက္က စည္းကမ္းမ်ား ၾကပ္မတ္သကဲ့သုိ႔ တစ္ဖက္ကလည္း အလုပ္သမားမ်ားအပါအဝင္ စင္ကာပူသားတုိ႔၏ လူေနမႈအဆင့္အတန္း ျမင့္မားေအာင္ ေဆာင္ရြက္သည္။ သီးျခားစင္ကာပူႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း၂ဝခန္႔အၾကာ ၁၉၈ဝျပည့္ ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ ေရာက္သည့္အခါ၌ စင္ကာပူသည္ အေရွ႕အာရွ၌ ဂ်ပန္ၿပီးလွ်င္ တစ္ဦးခ်င္းဝင္ေငြ အျမင့္မားဆုံးႏုိင္ငံျဖစ္လာသည္။ ယေန႔ဆုိလွ်င္ စင္ကာပူသည္ မုိးထိတုိက္တာမ်ား၊ အဆင့္ျမင့္လမ္းမႀကီးမ်ား၊ အသားနားဆုံးဟုိတယ္ႀကီး၊ စားေသာက္ဆုိင္ႀကီးမ်ားျဖင့္ ေျပာင္လက္ေတာက္ပသည့္ ႂကြယ္ဝေသာ ေခတ္သစ္ၿမိဳ႕ေတာ္တစ္ခုျဖစ္ေနၿပီ။ စင္ကာပူသား ၉ဝရာခုိင္ႏႈန္းသည္ အိမ္ရာပုိင္ဆုိင္သူမ်ားျဖစ္ၿပီး ၂ဝဝ၄ခုႏွစ္အတြင္းက ပ်မ္းမွ်တစ္ဦးခ်င္းဝင္ေငြသည္ ေဒၚလာ၂၄၂၂ဝ မွ်ရွိ၍ ကမၻာ့ေရွ႕တန္း ႏုိင္ငံတစ္ခုျဖစ္သည့္ အီတလီႏွင့္တန္းတူ လုိက္ေနသည္။ စင္ကာပူတြင္ လီကြမ္ယူး၏ PAP ပါတီသည္ ေတာက္ေလွ်ာက္ပင္ အျပတ္အသတ္ အႏုိင္ရခဲ့သည္။ ေစာေစာပုိင္းေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ အတုိက္အခံတုိ႔ဘက္က အမတ္တစ္ေနရာမွ်ပင္ မရရွိခဲ့။ ေနာက္ပုိင္းက်မွသာ တစ္ေနရာ သုိ႔မဟုတ္ ႏွစ္ေနရာေလာက္ ရရွိၾကသည္။
လီကြမ္ယူးသည္ သူ႔တုိင္းျပည္ကုိ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း လြတ္လပ္စြာ ေရးသားေျပာဆုိခြင့္အပါအဝင္ ျပည္သူျပည္သားတုိ႔၏ အခြင့္အေရးမ်ားကုိမူ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ကန္႔သတ္မႈမ်ားရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ သူ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပုံသဏၭာန္သည္ အာဏာပုိင္ဆန္ေၾကာင္း ေဝဖန္မႈမ်ားရွိခဲ့သည္။
လီကြမ္ယူးသည္ စင္ကာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ၂၅ႏွစ္မွ်ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ၁၉၉ဝျပည့္ႏွစ္တြင္ ရာထူးမွအနားယူသည္။ ႏုိင္ငံေရးမွ လံုးဝနားသြားျခင္းကားမဟုတ္။ ဝါရင့္အဆင့္ျမင့္ဝန္ႀကီး (Senior Minister)၊ ထို႔ေနာက္တြင္ ဦးေဆာင္လမ္းျပဝန္ႀကီး(Minister Mentor) ဟူေသာအမည္မ်ားျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးတာဝန္ကုိ ဆက္လက္ထမ္းေဆာင္ေနဆဲျဖစ္သည္။
လီကြမ္ယူးသည္ ႏုိင္ငံေရးရာ စဥ္းစားေဝဖန္ရာ၌ အလြန္လက္ေတြ႕က်သူ၊ စိတ္ခံစားမႈမ်ားကုိ ေဘးဖယ္ကာ ဓမၼဓိ႒ာန္အက်ဆုံး ဆုံးျဖတ္လုပ္ကုိင္တတ္သူ၊ မိမိ၏ ပုိင္းျခားေဝဖန္ဉာဏ္အေပၚ ယုံၾကည္မႈ အျပည့္အဝရွိသူဟူ၍ အမ်ားက႐ႈျမင္ၾကသည္။ တစ္ခ်ိန္က စင္ကာပူ၏ အေရးကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ ႏုိင္ငံသားတစ္ဦးခ်င္းတုိ႔၏ အိမ္ေထာင္ဘက္ေရြးခ်ယ္မႈႏွင့္ ေမြးဖြားသင့္သည့္ သားသမီးအေရအတြက္အထိ ေျခဆုံးေခါင္းဆုံး တစ္ခုမက်န္စီမံခန္႔ခြဲခ်င္ခဲ့ေသာ လီကြမ္ယူးသည္ အသက္၈၂ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္သည့္ ယေန႔ကာလတြင္မူ စင္ကာပူအေရးထက္ ႏုိင္ငံတကာအေရးကုိ ပုိ၍စိတ္ဝင္စားလာသည္။ ပထဝီႏုိင္ငံေရးကုိ ကြၽမ္းက်င္ပုိင္ႏုိင္စြာ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာျပႏုိင္သည့္ ႏုိင္ငံေရးပညာရွင္တစ္ဦးဟူေသာ အေနအထားကုိ သူပုိ၍ ႏွစ္သက္လာသည္။
တစ္ဖက္တြင္ ဒီမုိကေရစီသမား လူ႔အခြင့္အေရးသမားမ်ား၏ ေဝဖန္တုိက္ခုိက္မႈမ်ားရွိေသာ္လည္း တစ္ဖက္၌ သူ႔အားေအာင္ျမင္ေသာ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအျဖစ္ အနီးဝန္းက်င္တုိင္းျပည္မ်ား၌ ေလးစားအားက်သူမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ ဥပမာ-မေလးရွားႏုိင္ငံမွ မဟာသီယာမုိဟာမက္၊ ထိုင္းႏုိင္ငံမွ သက္ဆင္ရွင္နာဝပ္ထရာတု႔ိဆုိလွ်င္ ႏႈတ္မွ ဖြင့္ဟဝန္ခံေလ့မရွိေသာ္လည္း ၎တုိ႔၏ “စီးပြားေရးပထမ” မူဝါဒသည္ စင္ကာပူကုိထူေထာင္ရာ၌ လီကြမ္ယူးက်င့္သုံးခဲ့ေသာ လမ္းစဥ္ပင္ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္အစိတ္ေက်ာ္ကာလအတြင္း ျပည္သူ႔တ႐ုတ္ျပည္မွ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးငယ္တုိ႔လည္း စင္ကာပူသုိ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ လာေရာက္ကာ လီကြမ္ယူး၏ မူဝါဒႏွင့္ လက္ေတြ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကုိ နားေထာင္ၾက၊ မွတ္သားၾကၿပီး သူတုိ႔တုိင္းျပည္၌ စမ္းသပ္သုံးစြဲခဲ့ၾကသည္။ ေမာ္စီတုံးေနာက္ပုိင္း တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား အစဥ္တစုိက္ က်င့္သုံးခဲ့ၾကသည့္ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈ မပ်က္ေစဘဲ တုိင္းျပည္တုိးတက္ေရး၊ ယင္းအတြက္ တုိင္းျပည္အတြင္း စည္းကမ္းၾကပ္မတ္ေရး၊ လူမႈအခြင့္အေရးမ်ားကုိ လုိအပ္သလုိ ထိန္းခ်ဳပ္ကန္႔သတ္ေရး စသည္တုိ႔မွာ စင္ကာပူမွ ရရွိလာခဲ့သည့္ မူဝါဒမ်ားျဖစ္သည္ဟု ဆုိရေပမည္။
စင္ကာပူ၏ ဦးေဆာင္လမ္းျပ နာယကႀကီးအျဖစ္ ရပ္တည္ေနသည့္ လီကြမ္ယူးအား Time မဂၢဇင္းသတင္းေထာက္မ်ား ၅နာရီနီးပါးမွ်ေတြ႕ဆုံကာ အေၾကာင္းရပ္မ်ဳိးစုံကုိ ေမးျမန္းခဲ့ၾကသည္။ အဲသည္ေတြ႕ဆုံပြဲတြင္ လီကြမ္ယူးေျဖၾကားခဲ့သည္မ်ားထဲမွ အခ်ဳိ႕ကုိ ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပရေသာ္...
တ႐ုတ္ျပည္ႏွင့္ပတ္သက္၍ လီကြမ္ယူးက သူကုိယ္တုိင္ေတြ႕ဆုံဖူးေသာ တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားထဲတြင္ တိန္႔ေရွာင္ဖိန္ကုိ အထင္အႀကီးဆုံးဟုဆုိသည္။ သည္ပုဂၢိဳလ္သည္လူကသာ အရပ္၅ေပမျပည့္ေသာ္လည္း တကယ့္ဧရာမေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သည္ဟု သူမွတ္ခ်က္ခ်သည္။
တိန္႔ေရွာင္ဖိန္သည္ ၁၉၇၈ခုႏွစ္၊ ႏုိဝင္ဘာလတြင္ စင္ကာပူသုိ႔ အလည္ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ ညစာစားပြဲတြင္ ေတြ႕ဆုံၾကသည့္အခါ တိန္႔ေရွာင္ဖိန္က ၁၉၂ဝ ျပည့္ႏွစ္တုန္းက ဥေရာပသုိ႔အသြားတြင္ စင္ကာပူသုိ႔ သူဝင္ခဲ့ဖူးေၾကာင္း၊ အဲသည္တုန္းက စုတ္စုတ္ခ်ာခ်ာ ေနရာကေလးသည္သည္ ကေန႔လုံးဝျခားနား ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ စင္ကာပူကုိ ယခုေလာက္အထိ တုိးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့ျခင္းအတြက္ လီကြမ္ယူးအား ခ်ီးက်ဴးေၾကာင္း ေျပာဆုိသည့္အခါ လီကြမ္ယူးက “ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်ား၊ ဒါေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္တု႔ိလုပ္ႏုိင္တာထက္ ခင္ဗ်ားတုိ႔က အမ်ားႀကီးပိုလုပ္ႏုိင္ပါတယ္၊ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က တ႐ုတ္ျပည္ ေတာင္ပုိင္းသား ေျမမဲ့ယာမဲ့လယ္သမားမ်ားက ဆင္းသက္လာသူေတြပါ၊ ခင္ဗ်ားတု႔ိမွာ မန္ဒရင္ပညာတတ္ေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသမားေတြရွိတယ္၊ စာေပသမား၊ အေတြးအေခၚသမားေတြရွိတယ္၊ လူေတာ္ေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္၊ ခင္ဗ်ားတုိ႔က ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ထက္ အမ်ားႀကီးလုပ္ႏုိင္ပါတယ္” ဟု ျပန္ေျဖခဲ့ေၾကာင္းေျပာျပသည္။
အဲသည္ေနာက္ ၁၄ႏွစ္တိတိအၾကာ ၁၉၉၂ခုႏွစ္၊ ႏုိဝင္ဘာလတြင္ တိန္႔ေရွာင္ဖိန္က တ႐ုတ္ျပည္ ေတာင္ပုိင္းျပည္နယ္မ်ားသုိ႔ ခရီးသြားစဥ္ေျပာၾကားသည့္မိန္႔ခြန္း၌ “စင္ကာပူထံက သင္ယူၾက၊ သူတုိ႔ထက္သာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းၾက” ဟု ထည့္သြင္းေျပာဆုိခဲ့ေၾကာင္း၊ အဓိပၸာယ္က သည္ကာလတစ္ေလွ်ာက္လုံးပင္ တိန္႔ေရွာင္ဖိန္သည္ မိမိေျပာေသာစကားကုိ မေမ့ခဲ့သည့္သေဘာျဖစ္ေၾကာင္း လီကြမ္ယူးကမွတ္ခ်က္ခ်သည္။
ထုိ႔ျပင္ တိန္႔ေရွာင္ဖိန္သည္ ၁၉၇၈ခုႏွစ္ခရီးစဥ္အတြင္း စင္ကာပူအျပင္၊ ထုိင္းႏုိင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕၊ မေလးရွားႏုိင္ငံ ကြာလာလမ္ပူၿမိဳ႕မ်ားသုိ႔လည္း ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ သည္ၿမိဳ႕သုံးၿမိဳ႕ကုိ ခပ္စုတ္စုတ္ေတာၿမိဳ႕မ်ားအျဖစ္ ျမင္ရလိမ့္မည္ဟု သူေမွ်ာ္မွန္းထားခဲ့ေၾကာင္း၊ တကယ္ေရာက္ရွိသည့္အခါ သူတုိ႔တ႐ုတ္ျပည္ရွိပီကင္းၿမိဳ႕၊ ရွန္ဟဲၿမိဳ႕မ်ားထက္ ပုိ၍ႀကီးက်ယ္စည္ကားေသာ ၿမိဳ႕မ်ားျဖစ္ေနတာကုိ အလန္႔တၾကားျမင္သြားခဲ့ရေၾကာင္း၊ သည္ခရီးစဥ္က ျပန္လည္ေရာက္ရွိၿပီး မၾကာမီမွာပင္ တ႐ုတ္ေတြလမ္းေၾကာင္းေျပာင္းကာ တံခါးဖြင့္ဝါဒကုိ စတင္က်င့္သုံးလာခဲ့ေၾကာင္း၊ တစ္သက္လုံး ကြန္ျမဴနစ္ျဖစ္လာခဲ့သည့္ တိန္႔ေရွာင္ဖိန္သည္ အသက္၇၄ႏွစ္က်ကာမွ အေတြးအျမင္ေတြေျပာင္းလဲကာ သူႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရးခရီးရွည္ခ်ီတက္ဖက္ ရဲေဘာ္ကြန္ျမဴနစ္ႀကီးမ်ားကုိ ေဈးကြက္စီးပြားေရးစနစ္ ေျပာင္းလဲက်င့္သုံးဖုိ႔ ဆဲြေဆာင္စည္း႐ုံးႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း သူက ခ်ီးက်ဴးေျပာဆုိသည္။
သုိ႔ေသာ္ သည္ကေန႔ ေျပာဆုိေနၾကသည့္ တ႐ုတ္ျပည္ “တက္” လာေနၿပီ၊ တ႐ုတ္ “ႏုိးထ” လာေနၿပီ၊ the rise of China ဆုိသည့္ကိစၥႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍မူ လီကြမ္ယူးက မ်ားစြာဘဝင္မက်ခ်င္။ rise ဟူ၍ သုံးႏႈန္းတာကုိ သူမႀကိဳက္။ တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက peaceful rise ဟုေျပာေနၾကေသာ္လည္း peaceful ႏွင့္ rise သည္ ဝိေရာဓိျဖစ္ေနသည္ဟု သူျမင္သည္။ rise အစား renaissance သို႔မဟုတ္ evolution သို႔မဟုတ္ development ဟု သုံးႏႈန္းတာ ပုိသင့္ေလ်ာ္မည္ဟု သူသေဘာရသည္။ သူက ႏုိင္ငံေရးေလာကဓံကုိ ျဖတ္သန္းက်င္လည္ခဲ့ၿပီးသည့္ တ႐ုတ္လူႀကီးပုိင္းကုိ မစိုးရိမ္၊ စီးပြားျဖစ္ထြန္းသည့္ သည္ဘက္ေခတ္မွာ ႀကီးျပင္းလာသည့္ ဇာတိေသြးႏုိးႂကြလာေနေသာ မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ားကုိ စိတ္မခ်ႏုိင္ျဖစ္ေနသည္။ မ်ားမၾကာမီက တ႐ုတ္ျပည္ထဲမွာ ဂ်ပန္ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တာ၊ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္အတြင္း စင္ကာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီရွန္လြန္း(လီကြမ္ယူး၏သား) တ႐ုတ္တုိင္ေပသုိ႔ သြားေရာက္ၿပီး ေနာက္တြင္ တ႐ုတ္ျပည္က အင္တာနက္စကားဝုိင္း(chat room)မ်ားမွာ စင္ကာပူအား သစၥာေဖာက္၊ ေက်းဇူးကန္းသူစသျဖင့္ စြပ္စြဲေဝဖန္တုိက္ခုိက္လာတာေတြ သူေထာက္ျပသည္။
“မေန႔တစ္ေန႔ကအထိ ကြၽန္ေတာ္က တ႐ုတ္ရဲ႕မိတ္ေဆြေဟာင္းႀကီးဗ်ာ၊ ဒီကေန႔ ကြၽန္ေတာ္က ရန္သူအသစ္စက္စက္ျဖစ္လာတယ္၊ အေျပာင္းအလဲက ျမန္လြန္းတယ္ဗ်” သူကဆုိသည္။ ၿပီး...အဲသည္ တ႐ုတ္တုိင္ေပ အလည္သြားသည့္ကိစၥႏွင့္ဆက္စပ္ၿပီး ေက်နပ္ေအာင္မေျဖရွင္းႏုိင္သျဖင့္ တ႐ုတ္တုိ႔ဘက္က စင္ကာပူႏွင့္ စီးပြားေရးအဆက္အသြယ္မ်ား ႐ုတ္တရက္ရပ္ဆုိင္းပစ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္အဖုိ႔ စင္ကာပူႏွင့္ဆက္ဆံရေသာ စီးပြားေရးပမာဏသည္ မေျပာပေလာက္ေသာလည္း စင္ကာပူအဖုိ႔မူ သိသာေၾကာင္းေျပာဆုိကာ တ႐ုတ္သည္ သိသိသာသာ အင္အားႀကီးထြားလာေနသကဲ့သုိ႔ မိမိအင္အားႀကီးမားမႈကုိ ျပသရန္လည္း ေႏွာင့္ေႏွးျခင္းမရွိေသာ ႏုိင္ငံျဖစ္သည္ဟု သူကေကာက္ခ်က္ခ်သည္။
အေမရိကန္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေမးျမန္းရာ၌ လီကြမ္ယူးက “အေမရိကန္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကုိ ကြၽန္ေတာ္ သေဘာက်ပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အဲဒီမွာ အၿမဲတမ္းေနပါဆုိရင္ေတာ့ မေနခ်င္ဘူးဗ်။ အကယ္၍ ကြၽန္ေတာ္သာ အရင္ဗီယက္နမ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ငုယင္ေကာင္ကီးတုိ႔လုိ ဒုကၡသည္အျဖစ္သြားရမယ္ဆုိရင္ သူ႔လုိ ကယ္လီဖုိးနီးယား (အေမရိကား) မသြားဘူး၊ အဲဒီထက္ဖိစီးမႈ(stress) နည္းတဲ့ ၿဗိတိန္ကုိေရြးမယ္ဗ်။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခုေတာ့ရွိတယ္၊ အေမရိကန္ေတြမွာ ထူးျခားတာက ‘ျဖစ္ရမယ္’ ၊ ‘လုပ္ႏုိင္ရမယ္’ ဆုိတဲ့စိတ္ဓာတ္မ်ဳိးနဲ႔ ဘဝကုိရင္ဆုိင္တာဗ်၊ ဘယ္ျပႆနာမဆုိ ဖ်င္ခ်လုိက္လုိ႔ရရမယ္၊ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာႏုိင္ရမယ္၊ ျပန္ၿပီး အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိလုိ႔ ရရမယ္လု႔ိ ခံယူၾကတယ္၊ တကယ္လက္ေတြ႕မွာ ျဖစ္သည္ျဖစ္ေစ၊ မျဖစ္သည္ျဖစ္ေစ အေမရိကန္မ်ားကေတာ့ ကိစၥတစ္ခုဟာလုံေလာက္တဲ့ ေငြေၾကးပမာဏရယ္၊ သုေတသနရယ္၊ အားထုတ္မႈရယ္ရွိမယ္ဆုိရင္ ေျဖရွင္းလုိ႔ရရမယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ၾကတယ္။ ၁၉၈ဝျပည့္ႏွစ္ေက်ာ္ကာလ သူတုိ႔စီးပြားေရး ေတာက္ေလွ်ာက္က်ၿပီး ထုတ္ကုန္ပစၥည္း လုပ္ငန္းေတြအားလုံး ဂ်ပန္နဲ႔ဂ်ာမနီက သိမ္းယူေနလုိ႔ သူတုိ႔ေတြ မွိန္ေပ်ာက္မလုိျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္ အေမရိကန္ေတြ သူတုိ႔စီးပြားေရးအေဆာက္အအုံကုိ ျပင္ၾကဆင္ၾက ျပန္လည္တည္ေဆာက္ၾကတာ ကြၽန္ေတာ္ ႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ၾကာေအာင္ ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့တယ္။ ဒီလူေတြ တစ္ဟုန္ထုိး ျပန္တက္လာခဲ့တယ္ဗ်။ သူတု႔ိစနစ္က ပုိေကာင္းတယ္၊ ပုိျမင့္တယ္၊ ပုိလည္းၿပိဳင္ဆုိင္ႏုိင္စြမ္း ရွိတယ္”
သတင္းေထာက္မ်ားက စင္ကာပူမွာလည္း အေမရိကလုိ စီးပြားေရးၿပိဳင္ဆုိင္မႈေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးၿပိဳင္ဆုိင္မႈေတြ၊ မတူေသာသေဘာထားအျမင္မ်ား လြတ္လပ္စြာယွဥ္ၿပိဳင္မႈေတြ မရွိသင့္ဘူးလား ေမးသည့္အခါမွာေတာ့ လီကြမ္ယူးက...“မွန္တယ္၊ ရွိသင့္တာေပါ့ဗ်ာ၊ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔မွာလည္း (A)အသင္းနဲ႔ (B) အသင္းဆုိၿပီး ႏွစ္သင္းအင္အားခ်င္း မွ်ၿပီးရွိေနမယ္၊ တစ္သင္းနဲ႔တစ္သင္း လက္ေျပာင္းလက္လႊဲ အလဲအလွယ္လုပ္မယ္ဆုိရင္လည္း ယႏၲရားက ပုံမွန္အတုိင္း ဆက္ၿပီးလည္ပတ္ေနမယ္ဆုိရင္ေတာ့ အေကာင္းဆုံးေပါ့ဗ်ာ၊ ဒါေပမယ့္...” ဟုဆုိကာ ယခုအခ်ိန္ထိ စင္ကာပူမွာ ယင္းသု႔ိမျဖစ္ႏုိင္ရေသးျခင္း အတြက္ အေၾကာင္းျပခ်က္ႏွစ္ခုေပးသည္။ တစ္ခုက စင္ကာပူသည္ လူဦးေရ ၄သန္းသာ ရွိသည့္ တုိင္းျပည္ကေလးျဖစ္၍ ႏုိင္ငံေရးဘက္တြင္ တကယ္တမ္း ဦးစီးဦးေဆာင္ျပဳႏုိင္မည့္ အရည္အခ်င္းရွိသူ ဦးေရမွာလည္း ၂ဝဝဝေလာက္သာရွိသည္ ဆုိေသာအခ်က္ျဖစ္သည္။
ေနာက္တစ္ခ်က္က ယဥ္ေက်းမႈခ်င္း မတူညီမႈျဖစ္သည္ဟုဆုိသည္။ သူက စင္ကာပူလူ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္ လူတစ္ဦးခ်င္းတုိ႔အေပၚ အေျခခံတည္ေဆာက္ထားျခင္းမဟုတ္။ မိသားစု၊ ေဆြမ်ဳိးစု၊ ထုိ႔ေနာက္ ႏုိင္ငံေတာ္စသည့္ အစုအဖြဲ႕ သုိ႔မဟုတ္ စုဖြဲ႕ဆက္ဆံမႈေပၚတြင္သာ အေျခခံထားသည္။ သူတုိ႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္ လူတုိင္းလူတုိင္းအတြက္ အထူးအေရးႀကီးေသာ ဆက္ဆံေရး၅ရပ္ရွိသည္။ ယင္းတုိ႔မွာ မိမိႏွင့္အုပ္စုိးသူ (ရွင္ဘုရင္၊ အႀကီးအကဲ)တုိ႔ဆက္ဆံေရး၊ မိမိႏွင့္ အိမ္ေထာင္ဘက္တုိ႔ဆက္ဆံေရး၊ မိမိႏွင့္ သားသမီးဆက္ဆံေရး၊ မိမိႏွင့္ မိဘမ်ားဆက္ဆံေရး၊ မိမိႏွင့္ မိတ္ေဆြမ်ားဆက္ဆံေရးတုိ႔ ျဖစ္သည္။ အဲသည္ဆက္ဆံေရး၅ရပ္ အဆင္ေျပလွ်င္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း အရာအားလုံး အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕မည္ စသျဖင့္ခံယူထားသည္။ (လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းတုိ႔၏ လြတ္လပ္စြာ လုပ္ကုိင္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မႈေပၚတြင္ အေျခခံထားသည့္ အေမရိကန္လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ဳိးႏွင့္ မိမိတုိ႔အၾကား စဥ္းစားပုံ၊ လုပ္ကုိင္ပုံမ်ားကြာျခားသည္) ဟူ၍ သူကဆုိသည္။ ထုိ႔ေနာက္ သူ႔ကုိယ္ေရးကုိယ္တာတစ္ခုျဖစ္သည့္ သားျဖစ္သူ လီရွန္လြန္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာသည့္ ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ သည္လုိျဖစ္ေအာင္ သူစီစဥ္လုပ္ကုိင္ထားတာမဟုတ္ေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ အဲသည္အေနအထားမ်ဳိး ရွိလာသည့္အခါ၌မူ မိမိေနာက္တြင္ သားျဖစ္သူက ရာထူးဆက္ခံသည္ဆုိတာမ်ဳိး မျဖစ္ရေအာင္ မိမိတုိ႔ႏွစ္ဦးၾကားတြင္ အဆက္ျပတ္ေနသည့္ ၾကားကာလတစ္ခု ျပတ္ျပတ္သားသား ရွိေစရမည္ဟု မိမိဆုံးျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ၎ကိစၥကုိ ပါတီညီလာခံ၌ မိမိပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာဆုိခဲ့ေၾကာင္း၊ အေၾကာင္းက သားအတြက္ေရာ၊ တုိင္းျပည္အတြက္ေရာ၊ မိမိအတြက္ပါ မေကာင္းေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဖခင္အရွိန္အဝါေၾကာင့္ လီရွန္လြန္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူးရသည္ဟု ျမင္သြားၾကလွ်င္ ၎အား လူအမ်ား အထင္အျမင္ေသးကာ တုိင္းျပည္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရာ၌ စြမ္းအားေလ်ာ့ပါးသြားေစႏုိင္ေၾကာင္း သူက ရွင္းျပခဲ့သည္။
ရည္ၫႊန္း-(1)Simon Elegant ႏွင့္ Michael Elliott တုိ႔၏ The Man Who SawIt All (Time, Dec 12, 2005), (2)Encyclopedia Britannica

အုိပရာဝင္းဖေရးရဲ႕ ေနျခင္းအဓိပၸာယ္

လူထုစိန္ဝင္း
ႏုိဝင္ဘာလ ၁၄၊ ၂ဝဝ၅ခုႏွစ္ထုတ္ နယူးစ္ဝိခ္မဂၢဇင္းက မ်က္ႏွာဖုံး အထူးေဆာင္းပါး အျဖစ္ လုပ္ငန္းခြင္အမ်ဳိးမ်ဳိးမွာ ေအာင္ျမင္မႈ အရဆုံး အမ်ဳိးသမီး ၁၅ေယာက္ရဲ႕ အေၾကာင္းနဲ႔ သူတုိ႔ထိပ္ဆုံးတန္း ေရာက္လာပုံ အေၾကာင္းမ်ားကုိ ေရးသားတင္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီထဲက ျမန္မာ လူမ်ဳိးမ်ားနဲ႔ ရင္းႏွီးေနၿပီျဖစ္တဲ့ သဘင္ေလာကရဲ႕ ပထမဆုံး လူမည္းအမ်ဳိးသမီး ဘီလ်ံနာ Oprah Winfrey ကုိယ္တုိင္ ေျပာျပတဲ့ သူ႔ဇာတ္ေၾကာင္းကုိ တစ္ဆင့္ ျပန္လည္ေဖာက္သည္ခ်လုိက္ပါတယ္။
"OPRAH WINFREY"
ဇာတိ...
မစၥစၥီပီျပည္နယ္။ Kosciusko မွာ ဇန္နဝါရီလ ၂၉၊ ၁၉၅၄ခုႏွစ္ေမြး။
ပညာေရး...
တင္နက္ဆီျပည္နယ္တကၠသုိလ္ တက္ေရာက္။
အိမ္ေထာင္ေရး...
လက္မထပ္ရေသး။ ဒါေပမယ့္ Stedman Graham နဲ႔အတူေနတာ ႏွစ္ေပါင္း ၂ဝရွိၿပီ။
ပထမဆုံးအလုပ္...
Nasville ေရဒီယုိမွာ သတင္း ေၾကညာသူ။
ဘဝေအာင္ျမင္မႈမ်ား...
၁၉၈၆ခုႏွစ္က ေအာ္စကာဆုအတြက္ အေရြးခံရ။ ၁၉၈၆ခုႏွစ္ကစၿပီး တီဗြီမွာ National Show အစီအစဥ္ တင္ဆက္သူလုပ္။ ပထမဆုံး လူမည္းအမ်ဳိးသမီး ဘီလ်ံနာျဖစ္လာ။
ကြၽန္မက သူလုိငါလုိပဲ ႀကီးျပင္းလာတာပါ။ ေအာင္ျမင္ဖုိ႔အတြက္ ကြၽန္မ အမ်ားႀကီးကုိႀကိဳးစားခဲ့ရတယ္ဆုိတာ လူတုိင္းသိပါတယ္။ စစခ်င္းကေတာ့ အလုပ္တစ္ခုအေနနဲ႔ လုပ္ခဲ့တာပါပဲ။ အဲဒီတုန္းက အသက္ ၁၉ႏွစ္ပဲ ရွိေသးတယ္။ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားအစီအစဥ္မွာ ပါလာလိမ့္မယ္ဆုိတာ ကုိယ့္ဟာကုိယ္ေတာင္ မယုံၾကည္မိဘူး။ ပထမဆုံးအလုပ္က တစ္ႏွစ္ကုိ ေဒၚလာ ၁ဝဝဝဝ ရပါတယ္။ ကြၽန္မက ကြၽန္မအသက္နဲ႔ညီမွ်တဲ့ ဝင္ေငြရဖုိ႔ေမွ်ာ္လင့္ထား ပါတယ္။ အသက္ ၂၂ႏွစ္က်ေတာ့ ေဒၚလာ၂၂ဝဝဝ ရပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ဘာလ္တီမုိးက ႐ုပ္ျမင္သံၾကားဌာန သန္႔စင္ခန္းထဲမွာ ကြၽန္မသူငယ္ခ်င္း Gayle နဲ႔ အတူေပ်ာ္လြန္းလို႔ ကခုန္ခဲ့မိတာကုိ သတိရမိပါေသးတယ္။
"အသက္ ၄ဝက်ရင္ ဝင္ေငြ ၄ဝဝဝဝ ရမယ္ဆုိတာ ယုံႏုိင္ရဲ႕လား" လုိ႔ ဝမ္းသာအားရေျပာမိတယ္။ ခ်ီကာဂုိမွာ တစ္ေယာက္တည္း စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ရတဲ့ ပြဲႀကီးသြားေတာ့ ကြၽန္မမွာ ေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ႏုိင္တဲ့ အရည္အေသြးေတြရွိေနတယ္လုိ႔ ကုိယ့္ဟာကုိယ္ သိသြားပါတယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္ကစၿပီး ကုိယ့္ပင္ကုိ အရည္အခ်င္းကုိ အသုံးခ်ၿပီး ကမၻာႀကီးမွာ အေကာင္းဆုံး လုပ္သြားမယ္လုိ႔ ဆုံးျဖတ္ခဲ့တယ္။ ကမၻာႀကီးကလည္း အေကာင္းဆုံး ျပန္ေပးခဲ့ပါတယ္။
ကြၽန္မရဲ႕ပြဲေတြေအာင္ျမင္တာက ကြၽန္မဟာ အၿမဲတမ္း အမွန္တရားအတြက္ ဦးတည္လုိ႔ ျဖစ္တယ္ထင္ပါတယ္။ ကြၽန္မက လူေတြရဲ႕ နာက်င္မႈေတြနဲ႔ လူေတြရဲ႕အစြမ္း အစေတြကို အၿမဲတမ္း ထင္ဟပ္တယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ကြၽန္မကုိယ္တုိင္ဒါေတြကုိ ျဖတ္သန္းခဲ့လုိ႔ျဖစ္တယ္၊ ကြၽန္မ စကားေျပာခဲ့ဖူးတဲ့ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာဆီကေနၿပီး ကြၽန္မသိလာခဲ့ရတာကေတာ့ လူသားအားလုံးမွာရွိတဲ့ တူညီခ်က္ဟာ ကုိယ့္စကားသံေတြကုိ လူေတြၾကားေစခ်င္တာ ျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ နားလည္မႈေတြ၊ အဲဒီဆက္စပ္မႈေတြက ကြၽန္မကုိ အေတာင္တပ္ေပးလုိက္ၾကတာ ျဖစ္တယ္။ ကြၽန္မဟာ ဘယ္သူနဲ႔မဆုိ၊ ဘာ အေၾကာင္းအရာကုိ မဆုိ၊ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး အျပန္အလွန္ေလးစားမႈ၊ တစ္ဦးသိကၡာကုိ တစ္ဦး႐ုိေသမႈနဲ႔ ေျပာဆုိဆက္ဆံႏုိင္တယ္ဆုိတာ သိခဲ့ရလို႔ျဖစ္တယ္။
ကြၽန္မရဲ႕ကုိယ္ေရးကုိယ္တာ ဘဝမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေလလႈိင္းက တစ္ဆင့္ တစ္ေလာကလုံးကုိ တင္ျပတဲ့အခါပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကြၽန္မဟာ အသိစိတ္ဓာတ္ရွိရွိနဲ႔ အၿမဲသတိႀကီးစြာ ထားၿပီး လုပ္ကုိင္ပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ကြၽန္မဟာ ႏုိင္ငံေပါင္း၁၁၈ႏုိင္ငံမွာ ရွိၾကတဲ့ မတူျခားနားတဲ့ အျမင္ေပါင္းမ်ားစြာရွိၾကတဲ့ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာကုိ ေျပာေနတာျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာေပါက္ထားလုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ လူေတြေရွ႕မွာ ကြၽန္မ ေျပာဆုိ လုပ္ကုိင္ေနသမွ်ဟာ ကြၽန္မကုိယ္တုိင္ ယုံၾကည္တဲ့အတုိင္း၊ ကြၽန္မကုိယ္တုိင္ လုပ္ကုိင္တဲ့ အတုိင္းျဖစ္ပါတယ္။
ကြၽန္မ အခုေရာက္ရွိေနတဲ့ေနရာဟာ ေလာကႀကီးထဲမွာ ကြၽန္မအတြက္ သိပ္ မ်ားမ်ားစားစားမက်န္ေတာ့တဲ့ေနရာေလးသာ ျဖစ္တယ္ဆုိတာ ကြၽန္မနားလည္ထား ပါတယ္။ တန္ခုိးရွင္ တစ္ေယာက္ေယာက္က ကြၽန္မကုိ ေနာက္ထပ္ ႏွစ္၅ဝေလာက္ ဆက္ၿပီး အသက္ရွင္ ေနႏုိင္ေအာင္ လုပ္မေပးဘူးဆုိရင္ ေျပာတာပါ။ ဒီလုိ ကုိယ့္အတြက္ အခ်ိန္သိပ္မ်ားမ်ား မက်န္ေတာ့ဘူးဆုိတာကုိ သိထားေတာ့ တြန္းအားေတြလည္း အဆက္မျပတ္ရွိေနတာေပါ့။
ေအာင္ျမင္မႈဆုိတာ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြးကုိ ပုံႀကီးခ်ဲ႕ျပတဲ့ မွန္ဘီလူးျဖစ္တယ္။ ကုိယ့္အေၾကာင္း ကုိယ္ပုိသိေလ၊ ပုိၿပီး တြန္းအားေတြႀကီးမားေလ ျဖစ္တယ္။ ပုိက္ဆံခ်မ္းသာတာရဲ႕ လွပတဲ့ အခ်က္ကေလးတစ္ခုကေတာ့ စားဝတ္ေနေရးအတြက္ ပူပင္ေၾကာင့္ၾက မေနရဘဲ၊ အေရးပါတဲ့ကိစၥေတြအတြက္ ပုိၿပီးအာ႐ုံစုိက္ႏုိင္ျခင္း ျဖစ္တယ္။ ကုိယ့္ရဲ႕လူျဖစ္ျခင္းဆုိတာကို အဆင့္ျမႇင့္ဖုိ႔ဘာလုပ္ႏုိင္သလဲ၊ ကုိယ္ဘယ္သူလဲ၊ ကုိယ္ဘာလဲဆုိတာကုိ ေကာင္းေကာင္းအသုံးခ်ၿပီး၊ ကုိယ့္ထက္အဖုိးတန္တဲ့ ကိစၥေတြကို ဘယ္လုိစြမ္းေဆာင္ႏုိင္မလဲ၊ ကုိယ့္စိတ္ဝိညာဥ္ရဲ႕ စြမ္းအင္ေတြနဲ႔ ကုိယ့္ဘဝ သဟဇာတျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လုိလုပ္ႏုိင္မလဲ၊ ကုိယ့္ဘဝကုိ ကုိယ့္ဝိညာဥ္အတြက္ ဘယ္လုိအသုံးခ်ရမလဲဆုိတာမ်ဳိး ေတြေပါ့။ ကြၽန္မရဲ႕အေျဖက ေနာက္ဆုံးေတာ့ ကြၽန္မဆီျပန္ေရာက္လာတာခ်ည္းပါပဲ။
ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ မသိရင္ ေလာကႀကီးထဲမွာ အဆင့္ျမင့္တဲ့ဘဝကုိ မရႏုိင္ပါဘူး။ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ေက်နပ္မႈမရွိဘဲနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ မလႈပ္ရွားႏုိင္ဘူး၊ လြတ္လပ္စြာမေျပာႏုိင္ဘူး၊ လြတ္လပ္စြာ မလုပ္ႏုိင္ဘူး၊ လြတ္လပ္တဲ့ ဘဝကိုလည္း မရႏုိင္ဘူး။
ကြၽန္မေတြ႕ဖူးသမွ် အမ်ဳိးသမီးေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ပကတိအသိစိတ္နဲ႔ လုပ္ကုိင္တဲ့ေနရာေတြမွာ ေယာက္်ားေတြ ထက္သာၾကတယ္။ ကြၽန္မကုိယ္တုိင္လည္း ေမြးရာပါ သေႏၶစိတ္အား ေကာင္းပါတယ္။ လုပ္ငန္းခြင္မွာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မွားယြင္းခဲ့တာ မွန္သမွ်၊ ဝမ္းတြင္းပါ အသိစိတ္ကေျပာတဲ့အတုိင္း လုိက္မလုပ္မိတာေတြခ်ည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္မ အၿမဲေျပာေလ့ရွိတာက "ဘုရား အာ႐ုံျပဳလုိက္ဦးမယ္" ဆုိတာျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခါတေလ တကယ္ပဲ ဘုရားအာ႐ုံျပဳပါတယ္။ တစ္ခါတေလက်ေတာ့ ဘာမွမဆုံးျဖတ္ဘဲ "တစ္ေရးႏုိးေသာ္ အႀကံေပၚ" ဆုိသလုိ မနက္မုိးလင္းရင္ အႀကံေကာင္းဉာဏ္ေကာင္းရ လာမလားဆုိၿပီး ေစာင့္ဆုိင္းေနတတ္ပါတယ္။ ကြၽန္မ အတြက္ေတာ့ စိတ္ထဲမွာ(doubts) မသိုးမသန္႔ျဖစ္ေနရင္ ဘာမွမလုပ္နဲ႔ (don't) ပဲ။ စိတ္ထဲမွာ ေဝခြဲမရနဲ႔ သံသယေတြမ်ားေနရင္ သံသယေတြမေပ်ာက္မခ်င္း ဘာမွကုိ မလုပ္နဲ႔ေတာ့ပဲ။ ကြၽန္မရဲ႕စိတ္ဟာ တကယ္ တကယ့္ကုိ မေနာဓာတ္ရေနတဲ့သူလုိျဖစ္ ေနပါတယ္။
ကြၽန္မက အမ်ဳိးသမီးေတြကုိ အၿမဲေျပာတယ္။ ကုိယ့္ကိုယ္ကုိ အၿမဲျပည့္ေအာင္ ျဖည့္ေနရမယ္။ ဒါမွ ကုိယ္က သူမ်ားကို ေပးႏုိင္မွာ။ ဘာမွမရွိဘဲနဲ႔ ဘယ္လုိလုပ္ေပးႏုိင္မွာလဲ။ ကုိယ့္အတြက္၊ ကုိယ့္မိသားစုအတြက္၊ ကုိယ့္လုပ္ငန္းအတြက္ ဘာလုပ္ေပးႏုိင္မွာလဲ။ ကြၽန္မက အၾကာႀကီး ဟန္းတမ္းလုပ္ကုိင္ေနရၿပီဆုိရင္ အလုိလုိ သိလာတယ္။ ဆီကုန္သြားတဲ့အင္ဂ်င္လုိ ျဖစ္သြားတယ္။ လုပ္ရကုိင္ရတာ တယ္ၿပီး စိတ္မပါေတာ့ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ကုိယ့္ ကုိယ္ကုိ ျပန္ၿပီး ဆီျဖည့္ဖုိ႔ အခ်ိန္ေပးရတယ္။ ကြၽန္မကေတာ့ ေတာအုပ္ထဲမွာ ေခြးေတြဆြဲၿပီး လမ္းေလွ်ာက္ပါတယ္။တစ္ခါတေလက်ေတာ့ သစ္ပင္ေအာက္ထုိင္ၿပီး စာဖတ္ ခ်င္ဖတ္တယ္။ တစ္ခါတေလ ဘာမွကုိ မလုပ္ဘဲ ထုိင္ေနတယ္။ အားျပန္ျဖည့္ဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ ကြၽန္မအတြက္ အထူးကုိ လုိအပ္ပါတယ္။
ခုေလာေလာဆယ္ဆုိရင္ ေတာင္အာဖရိကက ကြၽန္မအလုပ္အတြက္ စိတ္အား သိပ္ကုိ ထက္သန္ေနမိတယ္။ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ဘဝကုိ ကြၽန္မက ေျပာင္းပစ္မွာေလ။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ မိန္းကေလးေတြကုိ ကြၽန္မက ပညာသင္ေပး မလုိ႔ေလ။ ဟုိေရာက္ရင္ ကြၽန္မ ေတာရြာေတြ၊ လူေတြက ေမ့ေလ်ာ့ပစ္ပယ္ထားတဲ့ ေတာရြာေတြကုိ သြားၿပီး အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ ထက္ျမက္တဲ့ ထူးထူးခြၽန္ခြၽန္နဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ မိန္းကေလးေတြကုိ ရွာမယ္။ ၿပီးေတာ့ "ေခါင္းေဆာင္မႈ အကယ္ဒမီေက်ာင္းေတာ္ႀကီး" ဖန္တီးမယ္။ အာဖရိကရဲ႕ ေနာင္ေရးဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ မိန္းကေလးေတြအေပၚမွာ မီွခုိအားထားရမယ္လုိ႔ ကြၽန္မ ယုံၾကည္တယ္။ ဒီတုိက္ႀကီးတစ္ခုလုံးကုိ အဲဒါကမွ ေျပာင္းလဲပစ္ႏုိင္လိမ့္မယ္။ ကြၽန္မရဲ႕ တီဗြီအစီအစဥ္နဲ႔ကြၽန္မရဲ႕ မဂၢဇင္းက တစ္ဆင့္ လူေတြသန္းေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ ေန႔စဥ္ ထိေတြ႕ခြင့္ရေနတယ္။
ကြၽန္မအဖုိ႔ အင္မတန္ကံေကာင္းပါတယ္။ ကြၽန္မအတြက္ အႀကံဉာဏ္သစ္ေတြလည္း ရေစပါတယ္။ မၾကာမီကပဲ ကြၽန္မရဲ႕အစီအစဥ္ကေနၿပီး ႐ုပ္ျမင္သံၾကားပရိသတ္ႀကီးကုိ ကေလးသတ္တရားခံေတြ ဖမ္းမိဖို႔ ကူညီၾကပါဆုိၿပီး၊ အကူအညီေတာင္း လုိက္တာ။ ၄၈နာရီအတြင္းမွာပဲ ကြၽန္မေျပာတဲ့ လူႏွစ္ေယာက္ကုိ ဖမ္းမိခဲ့ပါတယ္။ ကုိယ္တုိင္လည္းခံခဲ့ရဖူးေလေတာ့ ကေလးသူငယ္ေတြကုိ မေတာ္တရားျပဳက်င့္သူေတြ ဖမ္းမိတာ အင္မတန္ေကာင္းတဲ့ သတင္းႀကီးပါ။ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာအတြက္လည္း အင္မတန္ေကာင္းတဲ့သတင္းႀကီး ျဖစ္မွာပါပဲ။ ကိုယ့္အသံကုိ လူေတြၾကားေအာင္လုပ္ႏုိင္ရင္ ရလဒ္ေကာင္း ရပါတယ္။ ေက်ာင္းပဲျဖစ္ျဖစ္၊ စာအုပ္တစ္အုပ္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ စိတ္ကူးေလးတစ္ခုပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ အင္မတန္အက်ဳိးရွိပါတယ္။ ေပ်ာ္ရႊင္မႈဆုိတာ အဲဒါပါပဲ။ လူ႔ဘဝမွာ ေနထုိင္ျခင္းဆုိတာ အဲဒါပါပဲ။ ေနထုိင္ျခင္းဆုိတာကုိ စားလုံးမည္းႀကီးနဲ႔ ေနထုိင္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

တုိ႔ကုလားကဓားပါတယ္

ထက္ေက်ာ္

ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေတြနဲ႔ ေလာင္ၿမိဳက္ေနတဲ့ ကမၻာ၊ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အလဲထုိးဖုိ႔ က်ိတ္ပုန္းခုတ္ေနတဲ့ စီးပြားေရးေလာက၊ (Knoledge Age) ပညာေခတ္လုိ႔ အမည္သညာေပးထားတဲ့ ဒီေန႔အခ်ိန္အခါရဲ႕ ေတာင္းဆုိမႈမ်ားအရ လူတုိင္းဟာ မိမိတုိ႔ရဲ႕စြမ္းရည္ကုိ အျမင့္ဆုံး တြန္းတင္ၿပီး လႈပ္ရွား ေနၾကရပါတယ္။ ပညာရွင္မ်ားကေတာ့ Globalization က နယ္နိမိတ္ မ်ဥ္းေၾကာင္းေတြကုိ မလြဲမေသြ ဖ်က္ပစ္ၾကလိမ့္မယ္၊ ႏိုင္ငံေတြဟာ ႏုိင္ငံစုံေကာ္ပုိေရးရွင္းႀကီးေတြ ျဖစ္သြားၾကလိမ့္မယ္လုိ႔လည္း ေဟာကိန္းထုတ္ထားၾကရဲ႕။

လူဆုိတာကလည္း ကမၻာေျမဆုိတဲ့ ေနရာ က်ဥ္းက်ဥ္း ကေလးတစ္ခုကလြဲလုိ႔ သူအသက္ရွင္ေနထုိင္ႏုိင္တဲ့ ေနရာ ရွိတာမွ မဟုတ္တာ၊ ဒီေတာ့ ကမၻာေျမရဲ႕ အခြံမာကေလးေပၚမွာပဲ မိမိတုိ႔အသက္ရွင္ ေနထုိင္မႈအတြက္ ႐ုန္းကန္ယွဥ္ၿပိဳင္ ေနၾကရတာကလား၊ နိစၥဓူဝပဲ ေလာင္ၿမိဳက္မႈေတြကုိ မလႊဲမေရွာင္သာ ႀကဳံေနရ႐ုံမက ေရွာင္လြဲလုိ႔လည္းမရႏုိင္ပါဘူး။ ဒီအထဲ နည္းပညာအရ၊ ဥစၥာဓနအရ အင္အားႀကီးမားၿပီး ေရွ႕ကုိ တေမွ်ာ္တေခၚေရာက္ေနတဲ့ သူမ်ားနဲ႔ အတူၿပိဳင္ပြဲဝင္ေနရေလေတာ့ ပုိမုိခက္ခဲ၊ ပိုမုိပင္ပန္းေတာ့တာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေန႔ကာလဟာ မုိးထဲေလထဲမွာ ေျခကုပ္ၿမဲၿမဲနဲ႔ မုိးႀကိဳးမုန္တုိင္းေတြကုိ ႀကံ႕ႀကံ႕ခံေနရတဲ့ အသြင္အျပင္မ်ဳိး ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒီလုိအေျခအေနေတြ ေအာက္မွာ အေရးႀကီးတဲ့ ကုမၸဏီလုပ္ငန္းေတြကုိ ဦးေဆာင္ဦးရြက္ျပဳေနရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအဖုိ႔ ကုိယ့္ရဲ႕လုပ္ငန္းေတြ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေစဖို႔အတြက္ ညာလက္႐ုံးလုိ အားကုိး အားထားျပဳရမယ့္သူေတြ အမွန္ပဲ လုိအပ္ပါတယ္။ လက္ေထာက္စီမံခန္႔ခြဲသူ၊ အဲဒီလုိလူကုိ ဘယ္မွာရွာ ေဖြၾကမလဲ၊ ျပင္ပက လူသစ္ေတြကုိပဲ ရွာေဖြမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ လူေဟာင္းေတြထဲကပဲ သင့္ေလ်ာ္ရာရာကုိ တာဝန္ေပးရမလား တစ္ခုခုကိုေတာ့ ဆုံးျဖတ္ဖုိ႔ လုိပါလိမ့္မယ္။

လူသစ္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူေဟာင္းပဲျဖစ္ျဖစ္ အားသာခ်က္နဲ႔ အားနည္းခ်က္ဆုိတာကေတာ့ ဒြန္တြဲတည္ရွိေနၾကမွာပါ။ တက္ႂကြေပမယ့္ အေတြ႕အႀကဳံနည္းတဲ့ လူသစ္နဲ႔လုပ္ငန္းခြင္မွာ အီလည္လည္ ျဖစ္ေနေပမယ့္ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ လူေဟာင္းမ်ားကုိ ေရြးခ်ယ္ရတာဟာ တစ္ခါတစ္ခါ ခက္ခဲတတ္ပါတယ္။ အေရးႀကီးတာက အားေကာင္းေမာင္းသန္ "ပင္ပ်ဳိ" ေတြ ႀကံ႕ခုိင္ႏုိင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးၿပီး အဲဒီ "ပင္အုိ" ႀကီး မ်ားကုိ ရြက္ႏုထြက္ေစေရးေဆာင္ရြက္ ေပးႏုိင္တာနဲ႔အမွ် အဲဒီကုမၸဏီရဲ႕ "ဟာမုိနီ" ျဖစ္မႈကုိ ရရွိေစႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီကတစ္ဆင့္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္တဲ့ ကုိယ့္ရဲ႕ညာလက္႐ုံးကုိ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ရရွိၾကမွာ အမွန္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

"ဆြန္ဇူး" ရဲ႕ ေသနဂၤဗ်ဴဟာ က်မ္းထဲမွာကေတာ့ ဒီလုိ ေတြ႕ရဖူးပါတယ္။ "ဉာဏ္ပညာႂကြယ္ဝတဲ့ စစ္သူႀကီးဟာ သူ႔လူေတြကုိ အရည္အေသြးမ်ားအလုိက္ လူမွန္ေနရာမွန္ ေနရာခ်ထားၿပီး စြမ္းရည္ထက္ျမက္တဲ့ တပ္ဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ ျဖစ္လာေအာင္ ဖန္တီးႏုိင္စြမ္း ရွိၾကပါတယ္"တဲ့။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္က ေရးသားခဲ့တဲ့ စစ္ေသနဂၤဗ်ဴဟာက်မ္းဟာ ဒီေန႔အထိ မွန္ကန္ျပည့္စုံေနဆဲပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ေရးသာမက စီးပြားေရးမွာလည္း ဒီဗ်ဴဟာေတြကုိ အေျခခံၿပီး မိမိတုိ႔ရဲ႕ထုိးထြင္းတီထြင္ဖန္တီးႏုိင္မႈ အတိမ္အနက္မ်ားအေလ်ာက္ အသုံးျပဳေနၾကပါတယ္။

တစ္ခါတစ္ခါမွာေတာ့ မိမိအလုိရွိတဲ့ မိမိရဲ႕ကုိယ္ပြားညာလက္႐ုံးကို ေရြးခ်ယ္ရာမွာ မထင္မွတ္ဘဲ ေရြးခ်ယ္ရခက္ေလာက္ေအာင္ အရည္အခ်င္းတူေတြကုိပဲ ေတြ႕ရတတ္ၾကပါတယ္။ အသက္အရြယ္နဲ႔လုပ္သက္အရ၊ ပညာအရည္အခ်င္းအရ၊ လုပ္ငန္းကြၽမ္းက်င္မႈအရ မတိမ္းမယိမ္းေတြခ်ည္းပဲ ဆုိပါေတာ့။ ႏွစ္ေယာက္ခန္႔ထားဖုိ႔လည္း မလုိအပ္၊ လုိခ်င္တာက တစ္ေယာက္တည္းဆုိရင္ အဲဒီလုိ က်ဥ္းထဲက်ပ္ထဲ ေရာက္ေနရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ခင္ဗ်ား ဘယ္လုိ ဆုံးျဖတ္မလဲ။ ေခါင္း႐ႈပ္မခံပါနဲ႔၊ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ အႀကံတစ္ခု ေပးပါရေစ "ဓားပါတဲ့ကုလား" ကုိသာ ခင္ဗ်ားေရြးလုိက္ပါ။ ထပ္ေျပာပါရေစ၊ "ဓားပါတဲ့ကုလား" ကုိသာ ေရြးလုိက္ပါ။

တစ္ခါက ႏွစ္ဆယ့္တစ္ေပါက္ ကစားေနၾကတဲ့ ဖဲဝုိင္းတစ္ခုမွာ ဒုိင္က "ကုလားႏွစ္ေကာင္ကုိ ကုိင္ၿပီး ထုိးသားေတြကုိ ဖမ္းပါတယ္၊ ေသတဲ့သူ၊ ႏွစ္ဆယ္ မျပည့္တဲ့သူေတြဆီက ထုိးေၾကးေတြကုိ စားပစ္လုိက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ဆုံးတစ္ဦးကုိ ဖဲလွန္ခုိင္းလုိက္တဲ့အခါ ကုလားႏွစ္ေကာင္ပဲ ျဖစ္ေနေလေတာ့ ဒုိင္က စားလည္းမစား၊ ေလ်ာ္လည္းမေလ်ာ္ဘဲ သေရ(ျပန္) ခုိင္းပါတယ္။ ဒီေတာ့ ထုိးသားက မေက်နပ္ဘဲသူ႔ကုိ ေလ်ာ္ကုိေလ်ာ္ရမယ္ လုိ႔ေျပာပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲလို႔ ေမးတဲ့အခါ "ကုလားခ်င္းတူေပမယ့္ သူ႔ကုလားမွာ ဓားပါသတဲ့" ေလ။ ဟုတ္ေတာ့လည္း ဟုတ္တယ္။ ဒုိင္ရဲ႕ကုလားက ဓားမပါတဲ့ ကြင္းကုလားျဖစ္ၿပီး သူ႔ကုလားကေတာ့ လက္ထဲမွာ ဓားပါတဲ့ဂ်က္ကုလား ျဖစ္ေနတာကုိး။

ဒီေတာ့ အရည္အခ်င္းတူေနတဲ့ လူႏွစ္ေယာက္ကိုမ်ား တုိက္တုိက္ဆုိင္ဆုိင္ ေရြးခ်ယ္ရေတာ့မယ္ဆုိရင္ "ဓားပါတဲ့ ကုလား" ကုိ ေရြးခ်ယ္ၾကတာဟာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။ ဒီေတာ့ ဓားပါ မပါ ဘယ္လုိ သိႏုိင္မလဲလု႔ိ ဆင္ေျခ တက္ႏုိင္ပါေသးတယ္။ ဒီေတာ့ "Leader are Actor" ဆုိတဲ့ စကားအရ A C T O R စကားလုံးငါးလုံးထဲက ေနာက္ဆုံး စကားလုံးျဖစ္တဲ့ Rကုိ ကုိယ္စားျပဳထားတဲ့ "Resourceful" ကုိ ေရြးၾကည့္ပါ။ ႀကံရည္ဖန္ရည္ရွိတဲ့ သူ၊အေရးအေၾကာင္းတဲ့ဆုိရင္ ထုိးထြင္းႀကံဆၿပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ ထက္ထက္ျမက္ျမက္ လုပ္ႏုိင္တဲ့သူကုိ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ ေက်နပ္ရဲ႕လား၊ မေက်နပ္ေသးရင္ အျခားစကားလုံးေလးမ်ဳိးထဲက သင့္ေလ်ာ္ရာ ထပ္မံေရြးခ်ယ္ႏုိင္ေသးရဲ႕။ က်န္တဲ့ A.C.T.O စကားလုံး မ်ားနဲ႔ အဲဒီစကားလုံးမ်ား ကုိယ္စားျပဳတဲ့ အခ်က္ေတြနဲ႔လည္း စဥ္းစားေရြးခ်ယ္ ၾကည့္ႏုိင္ပါေသးတယ္။ ေက်နပ္မႈရတဲ့အထိ ဆုိပါေတာ့။

ဥပမာ တစ္ခုေျပာပါရေစ။ တစ္ခါက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးတစ္ေယာက္ဟာ သူ႔ရဲ႕လက္ေထာက္စစ္အရာရွိ တစ္ဦးခန္႔ထားဖုိ႔အတြက္ အေျခအေန ျဖစ္လာသတဲ့။စာရြက္တစ္ရြက္ေပၚမွာ အလားအလာ ရွိမယ္လုိ႔ထင္တဲ့ သူေတြရဲ႕စာရင္းကုိ အရင္ေရးၾကည့္သတဲ့။ ဗုိလ္ႀကီး၊ ဗုိလ္ေလးေတြ အစုံပဲဆုိပါေတာ့။ ေက်နပ္အားရမႈရွိေတာ့မွ လက္ေရြးစင္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့သူေတြကုိ တန္းစီေစၿပီး "ရဲေဘာ္တုိ႔ ေဟာဟုိနားမွာ အရွည္၈ေပ၊ အက်ယ္ ၄ေပ၊ အနက္ ၆လက္မရွိတဲ့ ကတုတ္က်င္း တစ္ခုတူးၾကပါ" လုိ႔ အမိန္႔ေပးသတဲ့။ ခ်က္ခ်င္းပဲ အားလုံးဟာ ပစၥည္းကိရိယာေတြ ထုတ္ယူၿပီး အမိန္႔အတုိင္း ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ၾကတာေပါ့။

ဒါေပမယ့္ အရွည္ေရာ၊ အက်ယ္ေရာ ျပႆနာ မရွိေပမယ့္ အနက္က ၆လက္မဆုိေတာ့ "ဘာလုိ႔ ဒီေလာက္ တိမ္တဲ့ ကတုတ္က်င္းကုိ တူးခုိင္းရတာလဲ၊ လူမေျပာနဲ႔ ေသနတ္တစ္လက္ ခ်ထားရင္ေတာင္ လုံၿခဳံမွာမဟုတ္ဘူး" လုိ႔ တီးတုိးေျပာဆုိေဝဖန္ေနတဲ့ သူေတြရွိၾကသလုိ..."ရည္ရြယ္ခ်က္ တစ္ခုေတာ့ရွိရမယ္၊ ဘာလဲေတာ့ မသိဘူး" ဆုိၿပီး ပေဟဠိကုိ အေျဖညႇိေနတဲ့ သူေတြလည္း ရွိေနၾကျပန္တယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ေနပူလြန္းလုိ႔ ခဏေနမွ တူးမယ္ကြာ၊ စစ္ေျမျပင္မွ မဟုတ္ဘဲဆုိၿပီး ထုိင္ေဆးလိပ္ေသာက္ေနၾကသူေတြ ရွိသလုိ၊ ေအးေအးေဆးေဆး လုပ္ၾကတာေပါ့ဆုိၿပီး အလုပ္ မလုပ္ခင္နားေနတဲ့ သူေတြလည္း ရွိသတဲ့။ အရာရွိငယ္ တစ္ေယာက္ကေတာ့ "ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဘယ္ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ခုိင္းခုိင္း အမိန္႔ေပးတဲ့ အတုိင္းလုပ္ရမွာက ငါ့တာဝန္ပဲ" ဆုိတဲ့ စိတ္နဲ႔သတ္မွတ္ထားတဲ့ေနရာမွာ၊ သတ္မွတ္တဲ့အတုိင္းအထြာမ်ား အတုိင္းက တုတ္က်င္းတစ္ခုကုိ အၿပီး တူးလုိက္သတဲ့။ ခပ္လွမ္းလွမ္းက အကဲခတ္ေနတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးဟာ သူ႔ရဲ႕လက္ေထာက္အျဖစ္ အမိန္႔နာခံတဲ့၊ တာဝန္ေက်တဲ့ အဲဒီအရာရွိငယ္ကုိ ခ်က္ခ်င္းပဲ ခန႔္ထားလုိက္သတဲ့။ ဒါဟာ ဘာကုိ ေဖာ္ျပသလဲဆုိရင္ လူခ်င္းတူေပမယ့္ အသက္ရွဴခ်င္း ကြဲတဲ့အေၾကာင္း ... "ကုလားခ်င္းတူေပမယ့္ ဓားပါတဲ့ ကုလား" မ်ားလည္း ရွိိေနေၾကာင္း သိႏုိင္တဲ့အခ်က္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လုပ္ငန္းေတြကုိ ေခါင္းေဆာင္ၾကမယ့္၊ တာဝန္ယူၾကမယ့္ သူေတြဟာ ဘယ္လုိ အက်ဳိးအေၾကာင္းေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ေစ မိမိအလုပ္ကို ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ပုိင္းျဖတ္ခ်က္ရွိရွိ လုပ္ကုိင္ရဲတဲ့ သူေတြပဲ ျဖစ္ရပါမယ္။ ဘယ္လုိ အခက္အခဲပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အမွီခုိကင္းစြာနဲ႔ ထုိးထြင္းႀကံဆ ေျဖရွင္းႏုိင္သူေတြလည္း ျဖစ္ရပါမယ္။ မိမိကုိယ္ကုိ တာဝန္ယူႏုိင္သလုိ မိမိနဲ႔ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနသူ ဝန္ထမ္းမ်ားကုိလည္း တာဝန္ခံႏုိင္သူ ျဖစ္ေနရမွာကေတာ့ အေသအခ်ာပါပဲ။ အဲဒီလုိလူမ်ဳိးဟာ လူထဲက လူေတြျဖစ္ေပမယ့္ ထူးခြၽန္ေျပာင္ေျမာက္သူေတြ ျဖစ္ေနတာကေတာ့ ျငင္းမရပါဘူး။ သူတို႔ဟာ ဂဏန္းအေရအတြက္ နည္းနည္းသာ ရွိတတ္ေပမယ့္ တစ္နည္းအားျဖင့္ "ဓားပါတဲ့ကုလား" ေတြလုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။

ဆံျဖဴသြားက်ဳိး အဘုိးအုိကမၻာႀကီး

လူထုစိန္ဝင္း

"လူဦးေရ ေပါက္ကြဲမႈႀကီးျဖစ္ေနၿပီ"

"တုိးပြားလာတဲ့လူဦးေရနဲ႔ စားနပ္ ရိကၡာထုတ္လုပ္မႈ မမွ်မတျဖစ္လာၿပီး ကမၻာႀကီး ဝ႐ုန္းသုန္းကား ျဖစ္လာ လိမ့္မယ္"

"မိသားစုစီမံကိန္းစနစ္တက် မလုပ္ရင္ ကမၻာႀကီး ဒုကၡေရာက္လိမ့္မယ္"

ေျခာက္ဆယ္ ဦးပုိင္းကာလေတြက က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေအာ္ဟစ္ခဲ့ၾကတဲ့ အသံေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသံေတြေၾကာင့္ တစ္အိမ္ေထာင္ ကေလးတစ္ေယာက္ထက္ ပုိမေမြးဖုိ႔ လႈံ႔ေဆာ္တာေတြ၊ သေႏၶတားေဆးေတြ အလကား ေဝေပးတာေတြ စတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ ကမၻာတစ္ခုလုံး အုန္းအုန္း ကြၽက္ကြၽက္ လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံ စတန္းဖုိ႔ဒ္ တကၠသိုလ္က ဇီဝေဗဒပညာရွင္ (Paul Ehrlich) ေပါလ္အားလစ္ခ်္ ေရးတဲ့ "The population Bomb" ဆုိတဲ့ စာအုပ္ဟာ ကမၻာေက်ာ္သြားခဲ့ပါတယ္။ MITလို႔ေခၚၾကတဲ့ ကမၻာေက်ာ္ မက္ဆာက်ဴးဆက္စက္မႈ တကၠသုိလ္သုေတသီ ေတြကလည္း ကမၻာႀကီးမွာ မၾကာမီကာလအတြင္း လူဦးေရ အဆမတန္ တုိးပြားလာမႈေၾကာင့္ ေရႊ၊ ေရနံနဲ႔စုိက္ပ်ဳိးစရာ ေျမႀကီးေတြ ကုန္ခန္းသြားလိမ့္မယ္လုိ႔ ေဟာကိန္း ထုတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အဲဒီလုိ အလန္႔တၾကား ေဟာကိန္းေတြ ထုတ္ခဲ့ၾကတဲ့အခ်ိန္က ကမၻာ့လူဦးေရဟာ သန္းေပါင္း ၄ဝဝဝေက်ာ္ ေလာက္ရွိပါတယ္။ အခုကမၻာ့လူဦးေရဟာ သန္းေပါင္း ၆၁ဝဝရွိ ေနပါၿပီ။ ေရႊနဲ႔ေရနံေတြ ကုန္ခန္း မသြားခဲ့ပါဘူး။ စုိက္ပ်ဳိးေျမေတြလည္း ကုန္ခန္းမသြား ခဲ့ပါဘူး။ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ ဒုဗိၻကၡႏၲရကပ္ႀကီးလည္း ဆုိက္ေရာက္ မလာခဲ့ပါဘူး။

သိပၸံပညာရွင္ေတြနဲ႔လူမႈေရး ပညာရွင္ေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ေလးဆယ္ေလာက္က တစ္မ်ဳိးေအာ္ဟစ္ခဲ့ၾကၿပီး ဒီေန႔ေခတ္ေတာ့ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီး ဆန္႔က်င္တဲ့ အယူအဆမ်ဳိးေတြ ေအာ္ဟစ္ေျပာဆုိေနၾကျပန္ပါၿပီ။

"ကမၻာတစ္ခုလုံး ကေလးေမြးဖြားႏႈန္းေတြ က်ဆင္းေနတဲ့အတြက္ ကမၻာႀကီးဟာ ဆံျဖဴသြားက်ဳိး အဘုိးအုိႀကီးျဖစ္ေနၿပီ"

"ကေလးေတြနည္းၿပီး လူအုိေတြ မ်ားေနလုိ႔ အလုပ္လုပ္မယ့္ သူမရွိမွာ စုိးရိမ္ေနရတယ္"

ဒီေန႔ ေနရာတကာမွာ ၾကားေနရတဲ့ အသံေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္။ ဒီေန႔ ကမၻာႀကီးတစ္ခုလုံးမွာ ကေလးေမြးဖြားႏႈန္း က်ဆင္းေနပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္က ကေလးေတြ မ်ားမ်ားေမြးမွ သေဘာက်တတ္တဲ့ အီတလီလုိႏုိင္ငံမ်ဳိးမွာေတာင္ အခုဆုိရင္ ေမြးႏႈန္းက အမ်ဳိးသမီးတစ္ေယာက္မွာ ကေလး ၁.၁၈သာ ေမြးပါေတာ့တယ္။ ဥေရာပတုိက္ရဲ႕ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ဝႏွစ္ေမြးဖြားႏႈန္း က ၁.၇၂ျဖစ္ရာက အခု ၁.၄၆သာရွိပါ ေတာ့တယ္။ အာရွတုိက္မွာ အရင္ ၁ဝ ႏွစ္က အမ်ဳိးသမီးတစ္ေယာက္မွာ ကေလးသုံးေယာက္ ေမြးရာက အခုဆုိရင္ ၂.၅၄သာ ေမြးပါေတာ့တယ္။ ဘရာဇီးႏုိင္ငံမွာဆုိရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၄ဝေက်ာ္က ေမြးဖြားႏႈန္း ၆.၃ ရွိရာက အခု ၂.၃သာရွိပါေတာ့တယ္။ ကုလသမဂၢက ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ စာရင္းမ်ားအရ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ေမြးဖြားႏႈန္းဟာ အမ်ဳိးသမီးတစ္ေယာက္ကုိ ၁.၅၇သာ ရွိပါတယ္။ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံ ၄၈ႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ ေမြးဖြားႏႈန္းက ၅.၇၄ျဖစ္ပါတယ္။ ၂ဝ၅ဝျပည့္ႏွစ္ ေရာက္ရင္ ၂.၅၁အထိ က်ဆင္းသြား လိမ့္မယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ ကေလးတစ္ေယာက္တည္းရွိတဲ့ မိသားစုေတြ တစ္ေန႔တျခား တုိးပြားလာေနတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ၁၉၇၆ခုႏွစ္က ၉.၆ရာ ခုိင္ႏႈန္းသာ ရွိရာက ၁၉၉၈ခုႏွစ္မွာ ၁၇ ရာခုိင္ႏႈန္းထိ တုိးတက္လာခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဂ်ာမနီႏုိင္ငံမွာေတာ့ ကေလးတစ္ေယာက္တည္းရွိတဲ့ မိသားစုဟာ ၁၉၇၂ခုႏွစ္က ၄၆ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိရာက ၁၉၉၉ခုႏွစ္မွာ ၅ဝရာခုိင္ႏႈန္း ေက်ာ္ ရွိလာခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ တ႐ုတ္ျပည္မွာေတာ့ ကေလးတစ္ေယာက္သာ ေမြးဖုိ႔ဥပေဒလုပ္ၿပီးကုိ တားဆီးထားပါတယ္။

အာဖရိကတုိက္မွာလည္း ေမြးဖြားႏႈန္း က်ဆင္းေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တျခားေဒသေတြနဲ႔ စာရင္ေတာ့ ျမင့္ေနပါေသးတယ္။ ၁၉၉ဝျပည့္ႏွစ္က ၆.၂၆ရွိရာက အခု ၅.၅၇ရွိပါတယ္။

ေမြးဖြားႏႈန္းေတြ တစ္ကမၻာလုံးမွာ က်ဆင္းေနတယ္ဆုိေပမယ့္ ကမၻာ့လူဦးေရကေတာ့ တုိးတက္ၿမဲ တုိးတက္ေနပါတယ္။ ခုလက္ရွိ ကမၻာ့လူဦးေရ က ၆.၁ဘီလ်ံရွိရာက ၂ဝ၅ဝျပည့္ႏွစ္မွာဆုိရင္ ၉.၃ဘီလ်ံရွိလိမ့္မယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢက ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ အဲဒီ ကမၻာ့လူဦးေရရဲ႕ အမ်ားစုဟာ ဆင္းရဲတဲ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံေတြမွာသာ ေနၾကလိမ့္မယ္လု႔ိ ဆုိပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ခန္႔မွန္းခ်က္အရ လူ၁ဝဦးမွာ ၉ဦးဟာ ဖြ႕ံၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံေတြမွာ ေနၾကလိမ့္မယ္။ လူ၆ဦးမွာ တစ္ဦးဟာ အိႏၵိယႏုိင္ငံမွာ ေနလိမ့္မယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

ေမြးဖြားႏႈန္းေလ်ာ့က်လာျခင္းဟာ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာ ျဖစ္တာမွန္ေပမယ့္လုိ႔ တျခားဘက္က ၾကည့္ျပန္ေတာ့ ေမြးဖြားႏႈန္း ေလ်ာ့က်ျခင္းက လူအုိ လူမင္းႏႈန္း တုိးပြားလာျခင္းကို ျပေနတာျဖစ္တာေၾကာင့္ ဆင္းရဲႏုိင္ငံမ်ားအဖု႔ိ ဝန္ထုပ္ဝန္ပုိး ႀကီးမားလာေစလိမ့္မယ္လုိ႔ ဆုိၾကပါတယ္။ လာမယ့္ႏွစ္ ၅ဝ အတြင္းမွာ အသက္ ၆ဝေက်ာ္ေတြက သုံးဆတုိးလာၿပီး အသက္၈ဝေက်ာ္ေတြက ငါးဆတုိးလာလိမ့္မယ္လု႔ိ ခန္႔မွန္းထားၾကပါတယ္။ အေမရိကန္က ေကာက္ယူထားတဲ့ စာရင္းအရ အခု လက္ရွိအေျခအေနမွာ အလုပ္လုပ္ေနသူ ၁ဝဝမွာ အလုပ္မလုပ္ေတာ့တဲ့ ပင္စင္စား၁၁ေယာက္ရွိရာက လာမယ့္ႏွစ္ ၅ဝမွာ အလုပ္သမား ၁ဝဝမွာ ပင္စင္စား ၂၆ေယာက္ ရွိလာလိမ့္မယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီလုိ ေမြးဖြားႏႈန္း က်ဆင္းၿပီး ကေလးတစ္ေယာက္သာ ယူၾကတဲ့ အိမ္ေထာင္စုေတြ မ်ားျပားလာရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းက အမ်ဳိးသမီးေတြ အလုပ္လုပ္တဲ့ ႏႈန္းတုိးတက္ မ်ားျပားလာလုိ႔ ျဖစ္တယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ ကေလးတစ္ေယာက္သာရွိၾကတဲ့ မိသားစုတုိင္းက သူတု႔ိဘဝကုိ ေက်နပ္ေနၾကပါတယ္။ ကေလး တစ္ေယာက္သာ ရွိတဲ့အတြက္ အေကာင္းဆုံးပညာေရးကုိ ေပးႏုိင္တယ္၊ အေကာင္းဆုံးထားႏုိင္တယ္လုိ႔ ယူဆၾကပါတယ္။

လူငယ္လူရြယ္ႏွင့္က်န္းမာေရး

ေဒါက္တာေအးေက်ာ္(ဇီဝကမၼေဗဒ)
M.B;B.S, Dip Med Sc GP Family/Medicine DA Psychology;MPA

ဆရာခင္ဗ်ား ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ လူငယ္လူရြယ္ေတြ စတင္အရြယ္ ေရာက္လာၾကတဲ့အခါ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ ခင္ဗ်ာ။

ကုိေက်ာ္သူေမးတာ လူငယ္လူရြယ္ေတြအားလုံး သိထားသင့္တဲ့ ကိစၥတစ္ခုပါ။ ေယာက္်ားေလးပဲျဖစ္ျဖစ္၊ မိန္းကေလးပဲျဖစ္ျဖစ္ အရြယ္ေရာက္လာရင္ ခႏၶာကုိယ္႐ုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈေတြ၊ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္လာၾကစၿမဲပါ။ အရြယ္ေရာက္ျခင္း ေျပာင္းလဲမႈေတြ Pubertal Changes ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္လာသလဲဆုိရင္ အဓိကကေတာ့ ေဟာ္မုန္းေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္လုိ ဆုိရမွာပါ။ အရြယ္ေရာက္စဥ္မွာ လိင္ေဟာ္မုန္းအပါအဝင္ ခႏၶာကုိယ္မွာ ေဟာ္မုန္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။

အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ ေျပာင္းလဲမႈဟာ ေဟာ္မုန္းေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ဆုိတာ သိရပါၿပီ။ ေဟာ္မုန္းေျပာင္းလဲမႈဟာ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္တာပါလဲ။ အဓိက ဘယ္လုိ ေဟာ္မုန္းေတြ ေျပာင္းလဲပါသလဲ သိပါရေစဆရာ။

အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ရဲ႕ မူလအစ ေျပာရရင္ ဦးေႏွာက္ရဲ႕အစိတ္အပုိင္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ဟုိက္ပုိသားလမတ္ (Hypothalamus) လုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ ေဆးပညာမွာ အရြယ္ေရာက္လာတာကုိ အိပ္ေပ်ာ္ေနတဲ့ ဟုိက္ပုိသားလမတ္ ႏုိးထလာလုိ႔ (Awakening of Hypo-thalamus) လုိ႔ေတာင္ တင္စားသုံးၾကပါတယ္။ ငယ္ရြယ္စဥ္ကေလးဘဝမွာ ဟုိက္ပုိသားလမတ္ရဲ႕ လုပ္ငန္းတခ်ဳိ႕ဟာ ၿငိမ္သက္ေနခဲ့တယ္။ (အိပ္ေပ်ာ္ေနခဲ့တယ္) ဟုိက္ပုိသားလမတ္က ပီက်ဴထရီ ဂလင္း (Pituitary Gland)၊ ပီက်ဴထရီ ဂလင္းကတစ္ဆင့္ ေဝွးေစ့(Testes) သုိ႔မဟုတ္ မမ်ဳိးဥအိမ္ (Ovary) ကုိ လႈံ႕ေဆာ္ေပးပါတယ္။ အဲဒီမွာပဲ ေဟာ္မုန္းတက္စတုိစတီး႐ုန္း သုိ႔မဟုတ္ အီစထ႐ုိဂ်င္ထြက္လာၿပီး ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာတာပါ။

ဘယ္လုိ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာပါသလဲဆရာ။

ေျပာင္းလဲမႈေတြအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးရင္ ခႏၶာကုိယ္႐ုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈ၊ ေယာက္်ားေလးမ်ားမွာ ေျပာင္းလဲမႈ၊ မိန္းကေလးမ်ားမွာ ေျပာင္းလဲမႈေလးေတြကုိ အပုိင္းလုိက္ စဥ္းစားၾကည့္တာေပါ့ေနာ္။

ေယာက္်ားေလးေတြ အေၾကာင္း အရင္ေျပာျပပါမယ္။ ေယာက္်ားေလးမ်ား အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ဟာ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ ၁၄ႏွစ္မွာ စပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေတာ့ ၁၂ႏွစ္ေလာက္မွာပဲ စတင္တာေတြ႕ရပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေတာ့ ၁၄ႏွစ္ထက္ ေနာက္က်တတ္ပါတယ္။ ေစာေစာကေျပာသလုိ ထူးျခားမႈကေတာ့ ခႏၶာကုိယ္မွာ ေဟာ္မုန္း တက္စတုိစတီ႐ုန္း မ်ားျပားလာျခင္းပါပဲ။

လိင္အဂၤါေတြျဖစ္တဲ့ လိင္တံ၊ ေဝွးေစ့၊ ပေရာ့စတိတ္ဂလင္း၊ ဆီမင္ အိတ္ေတြရဲ႕ အရြယ္အစားဟာ ႀကီးထြားလာပါတယ္။ လုပ္ငန္းမ်ားလည္း စတင္ေဆာင္ရြက္ လာႏုိင္ၾကပါတယ္။ လိင္တံဟာ အရြယ္အစား ႀကီးထြားလာပါတယ္။ ပေရာ့စတိတ္ဂလင္းနဲ႔ဆီမင္အိတ္တုိ႔က အရည္မ်ား ထုတ္လုပ္လာၾကတယ္။ ေဝွးေစ့ကလည္း သုတ္ပုိးမ်ားကုိ ေအာင္ျမင္စြာ ထုတ္လုပ္လာႏုိင္ပါတယ္။

ေယာက္်ားေလးမ်ားမွာ လိင္အဂၤါမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈဟာ ၁၂ႏွစ္ဝန္းက်င္မွာ စတင္ျဖစ္ေပၚၿပီး ၁၅ႏွစ္ ၁၆ႏွစ္ အရြယ္မွာ လိင္အဂၤါအားလုံးဟာ လူႀကီး အရြယ္အစား ျဖစ္လာပါတယ္။ ခႏၶာကုိယ္မွာႂကြက္သားမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးလာျခင္း၊ ဆီးခုံ၊ ခ်ဳိင္းနဲ႔မ်က္ႏွာတုိ႔မွာ အေမြးအမွင္မ်ားျပားလာျခင္း၊တခ်ဳိ႕ရင္ဘတ္မွာ အေမြးအမွင္ေပါက္လာျခင္း၊ အသံပုိ၍ ေအာလာျခင္း၊ ပခုံးက်ယ္လာျခင္း စတာေတြ ေတြ႕ရမွာပါ။

စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာမွာ ဘယ္လုိ ေျပာင္းလဲႏုိင္ပါသလဲ ဆရာ။

စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာေျပာင္းလဲမႈကုိ ၾကည့္ရင္...သူတစ္ပါးအေပၚ မီွခုိလုိမႈ မရွိေတာ့ဘဲ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ မွီခုိ အားထားလာျခင္း၊ ေရွ႕ေဆာင္ေရွ႕ရြက္ ျပဳလာျခင္း၊ စိတ္တုိ စိတ္ဆတ္ေဒါသ ျဖစ္မႈပုိလာျခင္း၊ ဆန္႔က်င္ဘက္ လိင္အေပၚ စိတ္ဝင္စားလာျခင္း၊ လိင္ဆႏၵ ပိုလာျခင္း(Independence, Active Attitute, Aggressive behavior, Interest to Opposite Sex, Increased Libido)။

အျခား ထူးျခားမႈေလးေတြေကာ သိပါရေစခင္ဗ်ာ။

အသက္ ၁၃ႏွစ္မွ ၁၅ႏွစ္အရြယ္ ေယာက္်ားေလးမ်ားမွာ ညအိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္ လိင္အဂၤါ (လိင္တံ) ေတာင့္တင္းမႈ ပ်မ္းမွ်ေလးႀကိမ္ခန္႔ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ညအိပ္ေပ်ာ္စဥ္ သုတ္လႊတ္ျခင္း Nocturnal Emission/Wet dreams ဟာလည္း ၈ဝရာခိုင္ႏႈန္းေသာ အမ်ဳိးသားမ်ားမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။

ဆရာ ၾကားျဖတ္ေမးပါရေစ။ အဲဒီလုိျဖစ္တာ က်န္းမာေရးအတြက္ ထိခုိက္ႏုိင္ပါသလား။

ဒါဟာ ဇီဝကမၼျဖစ္စဥ္မ်ား၏ အစိတ္အပုိင္းတစ္ခုလုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ ဆုိလုိခ်င္တာ သဘာဝ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုပါ။ က်န္းမာေရးအတြက္ အႏၲရာယ္ မရွိပါဘူး။

စိတ္ေျဖေဖ်ာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာျပပါဦးဆရာ။

လူငယ္လူရြယ္ေတြ စိတ္ေျဖေဖ်ာက္မႈ ျပဳလုပ္ၾကတယ္။ ဒါကုိ ညစ္ပတ္တဲ့ အျပဳအမူ၊ အျပစ္မကင္းတဲ့ အျပဳအမူ၊ က်န္းမာေရးကုိ ထိခုိက္ေစတယ္၊ အသက္တုိေစတယ္ စသည္ျဖင့္ အထင္အျမင္ မွားယြင္းမႈေတြ ရွိပါတယ္။ စိတ္ေျဖေဖ်ာက္ျခင္းဟာလည္း သဘာဝ ျဖစ္႐ုိးျဖစ္စဥ္ ကိစၥတစ္ခုပါပဲ။

အမ်ဳိးသား ၁ဝဝ မွာ ၉၅ ေယာက္ဟာ စိတ္ေျဖေဖ်ာက္မႈ ကုိယ္တုိင္ျပဳခဲ့ဖူးသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေန႔စဥ္ျပဳလုပ္သူမ်ားရွိသလုိ တစ္လ တစ္ႀကိမ္ေလာက္ပဲ ျပဳလုပ္တတ္သူေတြ ရွိပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားမွာ အမ်ားဆုံး ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီကိစၥဟာ က်န္းမာေရးအတြက္ ထိခုိက္ေစျခင္း မရွိပါဘူး။

ဆရာခင္ဗ်ား ကြၽန္ေတာ့္ေမးခြန္း႐ုိင္းသြားရင္ ခြင့္လႊတ္ေပးပါ။ အမ်ဳိးသားတစ္ေယာက္ရဲ႕ လိင္အဂၤါ အရြယ္အစားဘယ္ေလာက္ရွိသလဲ သိခ်င္ပါတယ္။

ဒါကေတာ့ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးနဲ႔ တစ္မ်ဳိး၊ ခႏၶာကုိယ္ အခ်ဳိးအစားအလုိက္ ကြဲျပားမႈေတြ ရွိႏုိင္ပါတယ္။ အတိအက်ေျပာဖုိ႔ ခက္ပါတယ္။ အၾကမ္းသေဘာေျပာရရင္ သာမန္ အခ်ိန္မွာ အရွည္အားျဖင့္ ၅စင္တီမီတာမွ ၉စင္တီမီတာၾကား ျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ဆက္တည္း ေမးပါရေစဦး ခင္ဗ်ား၊ လိင္အဂၤါအေရျပား ျဖတ္တာ ေကာင္းပါသလား ခင္ဗ်ာ။

ေဆးပညာ႐ႈေထာင့္အရ က်န္းမာေရးအတြက္ ေျပာရင္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ကာယကံရွင္ကုိယ္တုိင္အတြက္ ေကာင္းသလုိ ဇနီးမယားအတြက္ပါ ေကာင္းပါတယ္။

မွတ္ဉာဏ္ ထက္သန္ေစခ်င္လွ်င္ ပန္းမုန္လာစိမ္းကုိ စားပါ

DR.G.G တခ်ဳိ႕ေသာ အသီးႏွင့္ဟင္းသီး ဟင္းရြက္မ်ား စားသုံးျခင္းျဖင့္ လူတုိ႔၏ မွတ္ဉာဏ္ကုိ ျမင့္မားေစႏုိင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္ဟု ၿဗိတိသွ်သုေတသီမ်ားက ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားလုိက္သည္။

အဆုိပါ ေတြ႕ရွိခ်က္သည္ အယ္လ္ဇုိင္းမား ေရာဂါကာကြယ္ေရးႏွင့္ ကုသေရးသီအုိရီမ်ားကုိ သိပၸံနည္းက် အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစၿပီး အက်ဳိးေက်းဇူး လြန္စြာ ရွိေစသည္ဟု ၿဗိတိသွ်ေတာ္ဝင္ ေဆးဝါးအဖြဲ႕ႀကီးက ေျပာဆုိသည္။

ပန္းမုန္လာစိမ္း (Broccoli) အာလူး၊ လိေမၼာ္သီး၊ ပန္းသီးႏွင့္ မုန္လာဥမ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိရေသာ ဓာတ္တစ္မ်ဳိးသည္ ထုိေရာဂါကုသ ေဆးဝါးမ်ားတြင္ပါဝင္ေသာ ဓာတုပစၥည္းမ်ားႏွင့္ အာနိသင္တူညီၿပီး ပန္းမုန္လာစိမ္း (Broccoli) တြင္ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရသည္ဟု အဂၤလန္ႏုိင္ငံ၊ မန္ခ်က္စတာၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ ၿဗိတိသွ်ေဆးဝါးကြန္ဖရင့္တြင္ လန္ဒန္တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္ခံ ဘုရင့္ေကာလိပ္ King's Collegeမွ တင္သြင္းေသာ စာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိေသာ အယ္လ္ဇုိင္းမားေရာဂါမွာ မွတ္ဉာဏ္ကုိ ေလ်ာ့နည္းေစၿပီး ထိေရာက္ေသာ ကုသမႈေဆးဝါးမရွိေသးေပ။ အဆုိပါေရာဂါသည္ ဦးေႏွာက္ရွိ အေတြးစိတ္ကူး မွတ္ဉာဏ္ႏွင့္ ဘာသာစကား မွတ္သားရာေနရာတုိ႔ကုိ ပ်က္စီးေစၿပီး နိစၥဓူဝအလုပ္မ်ားကုိပင္ ထိခုိက္ေစသည္။ အဆုိပါေရာဂါတြင္ နာဗ့္ေၾကာခ်င္းဆက္သြယ္မႈ အင္ဇုိင္းအားဖ်က္ဆီးသည့္ ACTH အာနိသင္ကုိ တားဆီးႏုိင္ေသာ ဓာတုပစၥည္းပုံစံမ်ဳိးသည္ အခ်ဳိ႕ ဟင္းသီး ဟင္းရြက္မ်ားတြင္ပါဝင္သည္ဟု ေယဘုယ်အားျဖင့္ ယခင္က သိၾကေသာ္လည္း တိတိက်က် ေလ့လာမႈဟူ၍ မရွိခဲ့ေပ။ လန္ဒန္ဘုရင့္ေကာလိပ္မွ တင္သြင္းေသာ ယခုစာတမ္းမူ အဆုိပါ ဓာတ္အာနိသင္သည္ အထက္ပါ အသီးႏွင့္ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ၅မ်ဳိးတြင ပါဝင္ေၾကာင္း တိက်ေသခ်ာစြာ ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။အဆုိပါ ဓာတ္ပစၥည္းသည္ ပန္းမုန္လာစိမ္း (Broccoli) တြင္ အမ်ားဆုံးပါဝင္ၿပီး မည္သည့္ဓာတ္ဆုိသည္ကုိ ေဖာ္ထုတ္ရန္အတြက္ ဆက္လက္၍ သုေတသနျပဳမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရဦးမည္ ျဖစ္သည္။ အဆုိပါ ဓာတ္ပစၥည္းမွာ ေဂၚဖီထုပ္အုပ္စုဝင္ အသီးအႏွံမ်ားတြင္ ေတြ႕ရတတ္ေသာ ဂလူကုိဆီႏုိလိတ္ ဓာတ္ပစၥည္း ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိသည္။

ေန႔ခင္းဘက္မွာ မၾကာခဏ အိပ္ခ်င္ေနပါသလား

ေမာင္ပီတိ

သင္ဟာ ေန႔အခ်ိန္မွာ မၾကာခဏ အိပ္ခ်င္ေနတတ္ပါသလား။ ေလ့လာ ေတြ႕ရွိခ်က္ အသစ္ေတြအရ ေန႔ခင္းဘက္ အိပ္ငုိက္ေနတတ္ျခင္းဟာ စိတ္က်ေဝဒနာခံစားေနရျခင္း (သုိ႔) ဆီးခ်ဳိေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာရပ္တစ္ခု ျဖစ္ေနႏုိင္ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ပင္ဆယ္ေဗးနီးယားျပည္နယ္ အလယ္ပုိင္းက အသက္၂ဝမွ ၁ဝဝအၾကား မိန္းမ၊ ေယာက္်ား ၁၆၅ဝဝကုိ လက္တန္း ေရြးခ်ယ္ၿပီး ေမးျမန္းခ်က္အရ ၈.၇% ဟာ ေန႔ခင္းဘက္မွာ မၾကာခဏ အိပ္ငုိက္ေနတတ္တာကုိ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။

သုေတသနျပဳသူမ်ားက ေန႔ခင္းဘက္ အိပ္ငုိက္သူမ်ားဟာ အိပ္ေပ်ာ္စဥ္ အသက္႐ွဴမႈ မမွန္ကန္ျခင္း ျပႆနာနဲ႔ အိပ္ေရးပ်က္ျခင္းမ်ားနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ စိတ္က်ေရာဂါ ခံစားေနရျခင္းနဲ႔ ဇီဝကမၼ ေဖာက္ျပန္မႈ သို႔မဟုတ္ အဝလြန္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ပုိမုိျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ေဆးလက္ေတြ႕ဆုိင္ရာ ေဟာ္မုန္းမ်ားနဲ႔ ဇီဝျဖစ္စဥ္မ်ားအေၾကာင္း ေဖာ္ျပတဲ့ဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္မွာ စိတ္က်ေဝဒနာေရာဂါဟာ အဓိက အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိပါတယ္။

ေန႔လယ္ေန႔ခင္းဘက္မွာ အိပ္ငုိက္ေနတတ္ျခင္းဟာ စိတ္က်ေရာဂါကုသမႈ ခံယူေနတဲ့ ေဝဒနာရွင္ေတြမွာ သုံးဆခန္႔ ပုိမုိ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ေလ့လာသူ ေတြရဲ႕ အဆုိအရ ဆီးခ်ဳိေဝဒနာရွင္မ်ားဟာလည္း ေန႔ခင္းမွာ ပုိၿပီး အိပ္ခ်င္ေနတတ္ပါတယ္။ ဆီးခ်ဳိေရာဂါအတြက္ ကုသမႈခံယူေနၾကသူေတြမွာ ဒီလကၡဏာဟာ ကုသမႈမခံယူသူေတြထက္စာရင္ ႏွစ္ဆခန္႔ ပုိမ်ားပါတယ္။ ထုိ႔အတူ အဝလြန္ေနသူေတြမွာလည္း ေန႔ခင္းအိပ္ခ်င္တဲ့ လကၡဏာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီလုိယွဥ္တြဲေတြ႕ရွိရမႈေတြဟာ အသက္ ၃ဝေအာက္ အရြယ္ေတြမွာ အိပ္ေရးမဝျခင္းနဲ႔ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္းတုိ႔ကုိ ျဖစ္ေစၿပီး ၇၅ႏွစ္အထက္ ရွိသူေတြအတြက္ က်န္းမာေရးကုိ ထိခုိက္ေစႏုိင္ပါတယ္။ ဒီလုိ အိပ္ငိုက္ျခင္းနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းတုိ႔ဟာလည္း ဆက္စပ္မႈရွိေနတယ္ဆိုတာ ယခင္က မသိခဲ့ေပမယ့္ ယခု သိရွိလာၾကပါၿပီ။ ေဆးလိပ္ေသာက္သူမ်ားဟာ လႈံ႔ေဆာ္မႈ ျဖစ္ေစတဲ့ နီကုိတင္းဓာတ္နဲ႔ ေန႔ခင္းဘက္ အိပ္ခ်င္စိတ္ကုိ ကုိယ့္ဘာသာ ေျဖေဖ်ာက္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္အတြင္း ... အသက္႐ွဴမႈ အခုိက္အတန္႔ ရပ္သြားတဲ့ စိတ္ပုိင္းမူ မမွန္တဲ့ ေဝဒနာတစ္မ်ဳိးဟာ ေန႔ခင္းဘက္ အိပ္ငုိက္ခ်င္မႈမွာ အဓိကအခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလုိ ေရာဂါရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ မရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ ေန႔ခင္းဘက္မွာ မၾကာခဏ အိပ္ငုိက္ေနတတ္သူမ်ားဟာ နားလည္တတ္ကြၽမ္းတဲ့ စိတ္ေရာဂါပညာရွင္ (သုိ႔) ဆရာဝန္မ်ားနဲ႔ တုိင္ပင္ၿပီး မိမိမွာစိတ္က်ေရာဂါနဲ႔ ဆီးခ်ဳိေရာဂါရွိç မရွိကုိ စမ္းသပ္ စစ္ေဆးသင့္ေၾကာင္း အႀကံေပးခ်င္ပါတယ္။

Canadian woman dies in crash with husband

A Canadian woman died after a car collision with her husband just minutes' drive from their home, local media reported Thursday.

The tragedy took place in Drummondville in the eastern province of Quebec Saturday evening. The 36-year-old man, Patrick Laflamme, plowed his truck into the van his 41-year-old wife was driving. Both were rushed to the hospital, where Renee Bourbeau died a few hours later.

Laflamme, who is still recovering from leg fractures and head lacerations, was charged in his hospital bed on Tuesday with drunk driving causing death, Canadian Press said.

Police said the couple had been at a local bar and Renee Bourbeau left without her husband. The accident happened when Laflamme was returning home.

The police alleged Laflamme was driving the wrong way into oncoming traffic and slammed into his wife's vehicle.

Detectives have decided it was not a premeditated act and the police are taking it as a traffic accident.

The couple, who manage a roofing business together, have enjoyed a happy relationship after their marriage two years ago, family members say.

Can tai chi raise milk yields?

Rob Taverner performs tai chi in front of his cows every morning because he believes it relaxes them and they produce more milk(Photo: news.cn) Photo Gallery>>>

Rob Taverner performs tai chi in front of his cows every morning because he believes it relaxes them and they produce more milk (Photo: news.cn) Photo Gallery>>>

Without question, China's tai chi -- an ancient martial art -- can bring numerous benefits to human health. But in past six months, a British dairy farmer discovered an unusual way to use tai chi to relax his herd and increase milk yields, U.K. media reported this week.

Rob Taverner, in his distinctive overalls and wellies, performs the ancient martial art in front of his 100 cows every morning to get them in the right mood to produce lots of milk.

The 44-year-old organic farmer said: "Tai chi is all about leaving your problems behind and getting into a better zone and my mood definitely transfers to the cows."

He added: "Like all animals, they are very receptive to human emotions and can sense feelings such as relaxation, calmness and happiness."

Taverner, who runs the farm near Exeter, Devon, said: "As any good dairy farmer will tell you, a happy cow is a productive cow."

Tai chi is a Chinese martial art involving a series of slow, controlled movements which can help developing strength, balance, posture and a feeling of calm.